ಮಲೆನಾಡಿನ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡುವ ಗುರಿ - ಸಂಸದ ಬಿ.ವೈ. ರಾಘವೇಂದ್ರ
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ, ಜಲಪಾತ, ಅರಣ್ಯ, ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಜಲಾಶಯಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು, ಜೈನ ಪರಂಪರೆ, ಸಾಹಸ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದು ನಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ. ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ Tourism Infrastructure Investment ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಸಂಸದ ಬಿ.ವೈ. ರಾಘವೇಂದ್ರ
ಪ್ರಕೃತಿ, ಜಲಪಾತ, ಅರಣ್ಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣ, ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿ-ಇಷ್ಟೊಂದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಿವಮೊಗ್ಗವನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಗೇಟ್ವೇ’ಯಾಗಿ ಉಳಿಸದೆ, ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವನ್ನಾಗಿಸುವ ಕನಸು ಸಂಸದ ಬಿ.ವೈ. ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅವರದ್ದು. 64 ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಟೂರಿಸಂ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ಸ್, ಜೋಗದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕ, Last Mile Connectivity, ಹೋಮ್ಸ್ಟೇ, ಕೃಷಿ-ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯವರೆಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಚಿಂತನೆಗಳೇ ಈ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಶನದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು. ’ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಶಿವಮೊಗ್ಗವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ Destination ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು’ ಎಂಬ ಅವರ ಕನಸಿನ ಹಿಂದಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳು, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು 2035ರ Vision ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಮಲೆನಾಡಿನ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹರಿಕಾರ ಬಿ.ವೈ.ರಾಘವೇಂದ್ರ
* ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ನಿಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡಿದ ಸಾಧನೆ ಯಾವುದು?
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಕೇವಲ ಜೋಗ ಜಲಪಾತದಂಥ ಕೆಲವೇ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಅಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿರುವುದು. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಜಲ ಮತ್ತು ಸಾಹಸ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ. ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಿಗಂದೂರು ಚೌಡೇಶ್ವರಿ, ಜೇನುಕಲ್ಲಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿ, ಗುಳಿಗುಳಿ ಶಂಕರೇಶ್ವರ, ಕುಂದಾದ್ರಿ, ಆಗುಂಬೆ, ಗುಡವಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ, ಕೂಡ್ಲಿ, ಕೆಳದಿ, ಶಿರೂರು ಕೆರೆ, ಗಣಪತಿ ಕೆರೆ ಹಾಗೂ ಶರಾವತಿ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ತಾಣಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಜತೆಗೆ, ಒಂದೊಂದು ತಾಣವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಬೇಸ್ಡ್ ಟೂರಿಸಂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್, ಜೈನ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್, ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್, ವಾಟರ್ ಟೂರಿಸಂ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ಗಳಂಥ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
ನಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ಬಂದು ಹಲವು ದಿನ ಉಳಿಯಬೇಕು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಬೇಕು, ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಕು, ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
* ನಿಮ್ಮ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಹೇಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ?
ಒಂದೆರಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ 64 ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಜೋಗ, ಸಿಗಂದೂರು, ಆಗುಂಬೆ, ಕೊಡಚಾದ್ರಿ, ಕುಂದಾದ್ರಿ, ಹೊನ್ನೇಮರಡು, ಗುಡವಿ, ಕೆಳದಿ, ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿ, ಕೂಡ್ಲಿ, ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿ, ನಾಗರ ಕೋಟೆ, ಕವಲೇದುರ್ಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಕೃತಿ, ಸಾಹಸ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಹಲವು ತಾಣಗಳನ್ನು ಈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
ಅದರ ಜತೆಗೆ, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಕೂಡು ರಸ್ತೆ, ಪಾರ್ಕಿಂಗ್, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಶೌಚಾಲಯ, ಸ್ನಾನಗೃಹ, ಪಾಥ್ವೇ, ಮೆಟ್ಟಿಲು ಮತ್ತು ರೈಲಿಂಗ್, ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪ್ರವಾಸಿ ಸೂಚನಾ ಫಲಕಗಳು, ವೀಕ್ಷಣಾಗೋಪುರ, ಪರಗೋಲಾ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಸೋಲಾರ್ ದೀಪಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಶರಾವತಿ ಹಿನ್ನೀರಿನ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೌಸ್ ಬೋಟ್, ಬೋಟಿಂಗ್, ಫ್ಲೋಟಿಂಗ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ಫುಡ್ ಕೋರ್ಟ್, ವಾಟರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್, ಕಾಟೇಜ್ ಗಳು, ಪಕ್ಷಿವೀಕ್ಷಣೆ, ಸಾಹಸ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಉತ್ಸವದಂಥ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಲೆನಾಡಿನ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ವಿವಿಧ ಅನುಭವ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
* ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದಿಂದ ಏನನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೀರಿ?
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ, ಜಲಪಾತ, ಅರಣ್ಯ, ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಜಲಾಶಯಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು, ಜೈನ ಪರಂಪರೆ, ಸಾಹಸ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದು ನಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ. ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ Tourism Infrastructure Investment ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು Last Mile Connectivity ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಈಗಾಗಲೇ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಕೂಡು ರಸ್ತೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲವಾದರೆ ದೂರದ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಿಗೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಕರೆತರುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. PSS ಮಾದರಿಯ ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಶರಾವತಿ ಹಿನ್ನೀರು, ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ, ಹೊಳೆಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ Water Tourism ಮತ್ತು Island Tourismಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ House Boats, Boating, Bird Watching, Adventure Activities, Cottages ಮತ್ತು ಇತರ ಅನುಭವ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸರಕಾರದ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕು. ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿ, ಸಿಗಂದೂರು, ಜೇನುಕಲ್ಲಮ್ಮ, ಗುಳಿಗುಳಿ ಶಂಕರ, ಜೈನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಕೆಳದಿ, ಇಕ್ಕೇರಿ, ಕೂಡ್ಲಿ ಮುಂತಾದ ತಾಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ Religious ಮತ್ತು Heritage Tourism Circuits ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಅದೇ ರೀತಿ Eco-tourism ಮತ್ತು Sustainable Tourismಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳು ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಂದು ಸಮಗ್ರ Tourism Destination ಆಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಂದು 'Integrated Shivamogga Tourism Development Package' ರೂಪಿಸಬೇಕು.
* ಶಿವಮೊಗ್ಗವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ Tourism Destination ಮಾಡುವ ನಿಮ್ಮ ಕನಸು?
ನನ್ನ ಕನಸು “Destination Shivamogga” ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ Multi-Experience Tourism Destination ಆಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು.
ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈ ತಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ Tourism Network ಮತ್ತು Circuit System ಆಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ Shankar Circuit, Jain Circuit, Religious & Heritage Circuit, Water & Island Circuit, Nature & Adventure Circuit ಮತ್ತು Malnad Cultural & Food Circuitಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು.
ಜೋಗಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೇವಲ ಜೋಗ ನೋಡಿ ಹಿಂದಿರುಗದೆ, ಸಿಗಂದೂರು, ಶರಾವತಿ ಹಿನ್ನೀರು, ಹೊನ್ನೇಮರಡು, ಸಾಗರ, ಕೆಳದಿ, ಇಕ್ಕೇರಿ ಮುಂತಾದ ತಾಣಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವಂತೆಯೂ, ಆಗುಂಬೆ ಅಥವಾ ಕೊಡಚಾದ್ರಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ, ಕುಂದಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ತಾಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆಯೂ 3–5 ದಿನಗಳ ಸಮಗ್ರ Tourism Itinerary ರೂಪಿಸಬೇಕು.
* ಜೋಗವನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು?
ಜೋಗ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜಲಪಾತವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ Destination ಆಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಗುರಿ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜೋಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಈಗಾಗಲೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೋಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ಗುತ್ತಿಗೆ ಮೊತ್ತ ₹183.72 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, 10 ಜೂನ್ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ.94ರಷ್ಟು ಭೌತಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾಮಗಾರಿಯ ಮೌಲ್ಯ ₹173.35 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದ್ದು, ಯೋಜನೆ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.
ಜೋಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ, ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸುರಕ್ಷತೆ, ಉತ್ತಮ ವೀಕ್ಷಣಾ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸುಗಮ ಪ್ರವಾಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ.ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಜೋಗದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಶಿರೂರು ಕೆರೆ, ಸಿಗಂದೂರು, ಹೊಳೆಬಾಗಿಲು, ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ, ಶರಾವತಿ ಹಿನ್ನೀರು ಮತ್ತು Island Tourism ಅನ್ನು ಜೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರೆ, ಜೋಗವನ್ನು ಒಂದು ದಿನದ ಭೇಟಿ ತಾಣದಿಂದ ಬಹುದಿನಗಳ Tourism Destination ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು.
ಅದೇ ರೀತಿ ಶರಾವತಿ ಹಿನ್ನೀರು ಮತ್ತು ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ House Boat, Boating, Floating Restaurant, Food Court, Bird Watching, Cottages, Tented Accommodation ಮತ್ತು Adventure Activities ಮುಂತಾದ ಅನುಭವ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಗದ ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ₹183.72 ಕೋಟಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಂತ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ವಸತಿ, ಆಹಾರ, ಸಾರಿಗೆ, ಸಾಹಸ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಜೋಗ್ ಫಾಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶ ನಮಗಿದೆ.

* ಪರಿಸರ ಹಾಳಾಗದಂತೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು?
ಮಲೆನಾಡಿನ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರಕೃತಿ, ಅರಣ್ಯ, ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೇ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕು.
ನಮ್ಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಾದರಿ 'Sustainable Tourism' ಆಗಿರಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಲಪಾತಗಳು, ಜಲಾಶಯಗಳು, ಹಿನ್ನೀರು, ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಸ್ಥಳದ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಮತ್ತು Carrying Capacityಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಬದಲು, Responsible Tourismಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕು. ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, Single-use Plastic ನಿಯಂತ್ರಣ, ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, Solar Lighting, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ನಿರ್ಮಾಣ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಜಲಪಾತ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಸ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ವರ್ತನೆ ಕೂಡ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು, ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರವೇಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
* ಶಿವಮೊಗ್ಗ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ?
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಆರಂಭವಾಗಿರುವುದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ. ಇದರಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗವು ರಾಜ್ಯದ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಂದ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾದ Destination ಆಗಿದೆ.
ಆದರೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಎರಡನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ವಿಮಾನ ಬರುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಜೋಗ, ಸಿಗಂದೂರು, ಆಗುಂಬೆ, ಕೊಡಚಾದ್ರಿ, ಹೊನ್ನೇಮರಡು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
ಇದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು Tourism Gatewayಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ Tourism Circuitsಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು. Airport-based Tourist Taxi, Shuttle Services ಮತ್ತು Pre-booked Tourism Packages ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು.
* ಶಿವಮೊಗ್ಗ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ನೇರ ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ?
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಆರಂಭವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಈಗ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಗುರಿ — ಹೆಚ್ಚಿನ ನಗರಗಳಿಗೆ ನೇರ ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ಹೈದರಾಬಾದ್, ಗೋವಾ ಮತ್ತು ತಿರುಪತಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಜತೆಗೆ ಚೆನ್ನೈ ಸಂಪರ್ಕವೂ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿಯಂಥ ಪ್ರಮುಖ ಮೆಟ್ರೋ ನಗರಗಳಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ನಮಗೆ ಬಹಳ ಅಗತ್ಯ. ಅದರ ಜತೆಗೆ ಚೆನ್ನೈ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಗೋವಾ, ಕೊಚ್ಚಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ frequency ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ನೋಡಬೇಕು.
ಈಗಾಗಲೇ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ UDAN ಯೋಜನೆಯಡಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ಗೋವಾ, ತಿರುಪತಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪೈಕಿ ದೆಹಲಿ ಮಾರ್ಗವು ಕಾರ್ಯಾರಂಭವಾಗದಿರುವುದನ್ನು 2024ರ ಸಂಸತ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.
* ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಿಂದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು?
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳ 64 ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ Guide Services, Adventure Activities, Boating, Hospitality, Transport, Food Services, Photography, Videography, Digital Content Creation, Homestay ಮತ್ತು Local Tourism Entrepreneurship ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.
ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರಿಗೆ Trekking Guide, Nature Guide, Boating ಮತ್ತು Adventure Activity Operatorಗಳಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಬಹುದು. ಅದೇ ರೀತಿ ಹೋಮ್ಸ್ಟೇ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಯುವಕರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ, ಕೃಷಿ ಅನುಭವ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ Tourism Products ಆಗಿ ರೂಪಿಸಬಹುದು.
* ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಖರ್ಚಿನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಇದು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವರು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಹಣದ ಎಷ್ಟು ಭಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ನಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನ 'Tourist Footfall'ನಿಂದ 'Local Economic Benefit' ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೇವಲ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಹಿಂದಿರುಗದೆ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕು, ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು, ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ನಾವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ Tourism Circuitsಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕು. ಒಂದು Circuitನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಪ್ರಯಾಣ, ವಸತಿ, ಆಹಾರ, ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಖರೀದಿ, ಇವೆಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಸ್ಥಳೀಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಲಾಭ ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ಹೊಟೇಲ್ ಅಥವಾ ಕೆಲವೇ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ರೈತರು, ಮಹಿಳೆಯರು, ಯುವಕರು, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳವರೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ.
* ಮುಂದಿನ 10 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ವಿಶನ್?
ಮುಂದಿನ 10 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ನಾನು ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ Transformation Decade ಎಂದು ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ನಮ್ಮ ಗುರಿ ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲ; ಶಿವಮೊಗ್ಗವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ Destination ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು. Destination Development,Tourism Circuits, ಪ್ರವಾಸಿಗರ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಅವಧಿ ಹಿರಿದಾಗಿಸುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಬೆಳೆಸುವುದು, ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 'ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬಂದರು?' ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ 'ಎಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಉಳಿದರು, ಎಷ್ಟು ಹಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು, ಎಷ್ಟು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪ್ರಕೃತಿ ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು?' ಎಂಬುದೇ ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾನದಂಡವಾಗಬೇಕು. ನನ್ನ ಕನಸು 2035ರ ವೇಳೆಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ, ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವನ್ನಾಗಿಸುವುದು.