ಅಪರಿಚಿತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಪರಿಚಿತ ಪದದ ಗಲಿಬಿಲಿ!

ತಿರುಗಿ ಕೆಟ್ಟವರಿಲ್ಲವೋ

ಅಲ್ಮಾಟಿಯ ಚಳಿಗಾಲದ ಸಂಜೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಹಿಮದ ಹನಿಗಳು ರಸ್ತೆಯ ದೀಪದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಮೈಕೊರೆಯುವ ಚಳಿಗೆ ಕಿವಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಕೈಗಳನ್ನು ಓವರ್‌ಕೋಟಿನ ಜೇಬೊಳಗೆ ಭದ್ರವಾಗಿ ತುರುಕಿಕೊಂಡು, ಎದುರಿಗಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ಗಾಜಿನ ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನೊಳಗೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟೆ. ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗಾಜಿನ ಬಾಗಿಲು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಸರಿದು ಒಳಕರೆದಾಗ, ಹೊರಗಿನ ಮೌನಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಒಳಗೆ ನವಿರಾದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಶಾಪಿಂಗ್ ಟ್ರಾಲಿಗಳ ಚಕ್ರದ ಸದ್ದು ಹಿತವಾದ ಲಯವೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಪರಿಚಿತ ದೇಶದ ನೆಲದಲ್ಲಿ, ಪರಿಚಿತವಲ್ಲದ ಮುಖಗಳ ನಡುವೆ ಕಣ್ಣುಗಳು ತಮಗೆ ತಾವೇ ಏನನ್ನೋ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಒಂದು ಹೊಸ ಊರನ್ನು ಅರಿಯಲು ಅಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿಗಿಂತ ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನ ಸಾಲುಸಾಲು ಕಪಾಟುಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭದ ದಾರಿ ತೋರುತ್ತವೆ.

ದಿನಸಿ ವಿಭಾಗದ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಒಮ್ಮೆಲೆ ಒಂದು ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಸ್ಥಬ್ಧವಾದವು. ಮುಖದ ರೇಖೆಗಳು ತಾವೇ ಅರಳಿದವೋ ಅಥವಾ ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅರಳಿದವೋ ತಿಳಿಯದು. ಆ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಮೇಲೆ ದಪ್ಪ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಸಿರಿಲಿಕ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೂ, ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲೂ ಒಂದು ಹೆಸರು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು: KUNDE (ಕುಂಡೆ). ಕನ್ನಡದ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ ಹೊತ್ತು ಬೆಳೆದ ಯಾವೊಬ್ಬ ಜೀವಕ್ಕೂ ಈ ಅಕ್ಷರಗಳ ಜೋಡಣೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಒಳಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಂಪನವಾಗದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಎದೆಯಾಳದಲ್ಲಿ ತಣ್ಣಗೆ ಕೂತಿದ್ದ ಭಾಷೆಯೊಂದು ಒಮ್ಮೆಲೆ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದು, 'ಏನಿದು!' ಎಂದು ಹುಬ್ಬೇರಿಸಿತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅರೇಬಿಯನ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠಗಳು

ಕಪಾಟಿನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಆ ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡೆ. ಹಾಲಿನ ಬಾಟಲಿಗಳು, ಬೆಣ್ಣೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಚೀಸ್, ಕಾಟೇಜ್ ಚೀಸ್‌ನ ಡಬ್ಬಿಗಳು—ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲೂ ಅದೇ ಆಪ್ತ, ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಸಂಕೋಚದ ಹೆಸರು ಮುಗುಳುನಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಜಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಕುಂಡೆ' ಎಂದರೆ ದಿನನಿತ್ಯದ, ಪ್ರತಿ ದಿನದ ಎಂದರ್ಥವಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದು ಶುದ್ಧತೆಯ, ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಅದು ಹಾಲಿನ ಪಾವಿತ್ರ್ಯದ, ಮುಂಜಾನೆಯ ಚಹಾದ ಸವಿಯ ಸಂಕೇತ. ಆದರೆ ನನ್ನೊಳಗಿನ ಕನ್ನಡಿಗನಿಗೆ? ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಹಳ್ಳಿಮನೆಯ ಜಗಲಿ, ಶಾಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದ ಕೀಟಲೆಗಳು, ಬೈಗುಳದ ಮಾತುಗಳು, ಆಡುಭಾಷೆಯ ಮುಜುಗರದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೆನಪಿನ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿದವು.

ನಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಯಾವ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾದರೂ ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾರಲು ಹೊರಟರೆ ಏನಾಗಬೇಡ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ನಗು ತಾನಾಗಿಯೇ ತುಟಿಗಳಂಚಿಗೆ ಹರಿದುಬಂತು. ‘ಅಣ್ಣಾ, ಒಂದು ಅರ್ಧ ಲೀಟರ್ 'ಕುಂಡೆ' ಹಾಲು ಕೊಡಿ,’ ಎಂದೋ ಅಥವಾ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಯ ಹುಡುಗನಿಗೆ ‘ಆ ಮೇಲಿನ ಶೆಲ್ಫಿನಲ್ಲಿರೋ 'ಕುಂಡೆ' ತುಪ್ಪ ತಗೊಂಡು ಬಾ,’ ಎಂದೋ ಗಂಭೀರ ಮುಖ ಹೊತ್ತು ಕೇಳುವುದು ನಮ್ಮ ಯಾವ ಲೋಕದಲ್ಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಮಾತು. ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರು ರಾರಾಜಿಸುವುದನ್ನು, ಟಿವಿ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಗೃಹಿಣಿಯೊಬ್ಬಳು ನಗುನಗುತ್ತಾ ಬಂದು ಈ ಬ್ರಾಂಡನ್ನು ಹೊಗಳುವುದನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಹಾಸ್ಯನಾಟಕದ ಸನ್ನಿವೇಶದಂತಿರುತ್ತದೆ. ‘ನಾನು ಕುಂಡೆ ಬಳಸುತ್ತೇನೆ, ನೀವು?’ ಅಂತ ಒಬ್ಬ ರೂಪದರ್ಶಿ ಹೇಳಿದರೆ?

ಭಾಷೆಯ ವಿಸ್ಮಯವೇ ಇಂಥದ್ದು. ಒಂದು ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದದ್ದು, ಮತ್ತೊಂದು ಗಡಿ ದಾಟಿದ ತಕ್ಷಣ ಮುಜುಗರದ ಅಥವಾ ನಗೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಬಣ್ಣವಾಗಲೀ, ರಕ್ತ-ಮಾಂಸಗಳಾಗಲೀ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುವುದು ನಾವು ಬದುಕುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ. ಕಜಕಸ್ತಾನದ ಗೃಹಿಣಿಯೊಬ್ಬಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಮಗುವಿನ ಗಂಜಿಗೆ ಇದೇ 'ಕುಂಡೆ' ಬ್ರಾಂಡಿನ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಲಸಿ ತಿನ್ನಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದೇ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲುಗಳಾಚೆ ಕುಳಿತ ಕನ್ನಡಿಗನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತಂದರೆ, ಅದು ಭಾಷೆಯ ಅಪಾರ್ಥಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಗಲಿಬಿಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಅಂಗಡಿಯ ಕಪಾಟುಗಳ ನಡುವೆ ನಿಂತು ನಾನು ಆ ಕಜಕ್ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಗಮನಿಸಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆ ಯಾವ ಅಳುಕೂ ಇಲ್ಲದೆ ಆ ಬ್ರಾಂಡಿನ ಚೀಸ್ ತುಂಡನ್ನು ತೆಗೆದು ತನ್ನ ಬುಟ್ಟಿಯೊಳಗೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಆಕೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯದ ತರಕಾರಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಸಹಜತೆಯಿತ್ತು. ಆಕೆ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಶಬ್ದಕ್ಕೂ, ನನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಶಬ್ದಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಧ್ವನಿಯಿದ್ದರೂ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಥಗಳ ಹೊಳೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೇರೆಯೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದ್ದವು. ಮನುಷ್ಯನ ಸಂವಹನ ಎಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರ, ಭೂಗೋಳ ಎಷ್ಟು ಮಾಯಾವಿ ಅನಿಸಿತು.

ಜಾಗತೀಕರಣದ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ಅಂಗೈಯಗಲದ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಶಬ್ದಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಸ್ಮಿತೆ ಮಾತ್ರ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರಗಿಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಬೇರೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುವ ಮುನ್ನ ತಮ್ಮ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೆಸರುಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಅಪಾರ್ಥವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂದು ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವುದರ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯ ನನಗೆ ಆಗ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಕಜಕ್ ಕಂಪನಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ದುಸ್ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದರೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ದುರಂತ ಇನ್ನೊಂದಿರಲಾರದು.

ನನ್ನ ದೇಶದಿಂದ, ನನ್ನ ಭಾಷಾ ಪರಿಸರದಿಂದ ಇಷ್ಟು ದೂರ ಬಂದ ಮೇಲೂ, ಒಂದು ಪರಕೀಯ ಅಕ್ಷರಗುಚ್ಛ ನನ್ನನ್ನು ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ತಾಯ್ನಾಡಿನ ಓಣಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ಭಾಷೆಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯೇ ಸರಿ. ಭಾಷೆ ಕೇವಲ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂವಹನ ಸಾಧನವಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ನರನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ, ರಕ್ತದ ಕಣಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂವೇದನೆಯಾಗಿ ಬೇರೂರಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದದ ಎಡವಟ್ಟು ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ, ಯೌವನದ ಸಮಸ್ತ ನೆನಪುಗಳ ಗಂಟನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಎದುರಿಗಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವಾಗ ನಾನು ಆ ಬ್ರಾಂಡಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ನಗುನಗುತ್ತಲೇ ಕೊಂಡು ಜೇಬೊಳಗೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಹೊರಗೆ ಹಿಮ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜೋರಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು, ರಸ್ತೆಯ ದೀಪಗಳು ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಜಾಗಿ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಂಗಡಿಯೊಳಗಿನ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದಾಗ ಮುಖಕ್ಕೆ ರಾಚಿದ ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಹಿತವಾದ ನಿರಾಳತೆಯನ್ನು ತಂದಿತು. ನನ್ನ ಕೋಟಿನ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಪುಟ್ಟ ಡಬ್ಬಿ ನನಗೆ ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸೇತುವೆಯಂತೆ, ಭಾಷೆಯ ಅಸಹಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಅಂದವನ್ನು ಸಾರುವ ಪುಟ್ಟ ನೆನಪಿನ ಕಾಣಿಕೆಯಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು.

ಮನುಷ್ಯರು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಗಡಿಗಳು, ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ಭಾಷೆಗಳು, ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಅರ್ಥಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಎಷ್ಟು ಕ್ಷಣಿಕ, ಆದರೆ ಎಷ್ಟು ಆಪ್ತ!

ಅಲ್ಮಾಟಿಯ ನಿರ್ಜನ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡುತ್ತಾ, ಕತ್ತಲೆಯ ಆಕಾಶದತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಮೆಲ್ಲಗೆ ನಕ್ಕಿದೆ. ಈ ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ಅಪಹಾಸ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭಾಷೆಯ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವಕ್ರತೆ, ಬದುಕಿನ ಮುಗ್ಧ ವೈರುಧ್ಯ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಈ ಅದೃಶ್ಯ ಗೋಜಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಅಪಾರವಾದ ಅಕ್ಕರೆಯಿತ್ತು. ದೂರದ ಮಂಜಿನ ಊರಲ್ಲೂ ನನ್ನ ಭಾಷೆ ನನ್ನ ಜತೆಗೇ ಇತ್ತು, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನಗೆಯ ನೆಪವಾಗಿ.

**

ಸ್ಟೈಲ್ ಗೈಡ್ ಫಾರ್ 22 ಡೆಸ್ಟಿನೇಷನ್ಸ್

ಪ್ರಯಾಣವೆಂದರೆ ಬರೀ ಊರು ಬದಲಾಯಿಸುವುದಲ್ಲ. ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಹಳೆಯ ಋತುವಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಋತುವಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಜಾರಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ರೈಲಿನ ಕಿಟಕಿಯೋ, ವಿಮಾನದ ಪುಟ್ಟ ಗಾಜಿನ ಬಾಗಿಲೋ—ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಚೆ ನೋಡುವಾಗ ಜಗತ್ತು ಬೇರೆಯೇ ಹದದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅನಾಸ್ಟೇಸಿಯಾ ಪಾಶ್ ಅವರ 'ಸ್ಟೈಲ್ ಗೈಡ್ ಫಾರ್ 22 ಡೆಸ್ಟಿನೇಷನ್ಸ್' ಎಂಬ ಹೊತ್ತಗೆ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ನನಗನ್ನಿಸಿದ್ದು ಇದೇ. ಬ್ಯಾಗು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಎಷ್ಟು ಹಗುರವಾಗಿ ಗಾಳಿಯಂತೆ ಹೊರಡಬಹುದು ಎಂಬ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕ ಮೆಲ್ಲನೆ ಬಿಡಿಸಿಡುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ 'ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ವಾರ್ಡ್ರೋಬ್' ಎನ್ನುವ ಕಲ್ಪನೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ಧ್ಯಾನದಂತೆ. ನಾವು ಹೊರಡುವಾಗ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಂಬಾ ಆತಂಕಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆ ಊರಿನ ಚಳಿಗೆ ಈ ಬಟ್ಟೆ ಸಾಲದಾದೀತೆ, ಆ ಸಂಜೆಯ ಕಾಫಿ ಅಂಗಡಿಗೆ ಇದು ಹೊಂದೀತೇ ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೆದರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಪಾಶ್ ಹೇಳಿಕೊಡುವ ಸೂತ್ರ ಸರಳ - ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ, ಆದರೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವೇ ಉಡುಪುಗಳು. ಒಂದು ಬಿಳಿಯ ನಿರಿಗೆಯ ಅಂಗಿ, ಸಾಧಾರಣ ಕಪ್ಪು ಪ್ಯಾಂಟು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲೆ ಹೊದ್ದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಮೃದುವಾದ ಜಾಕೆಟ್—ಇವಿಷ್ಟೇ ಸಾಕು. ಕಡಿಮೆ ಸಾಮಾನು ಹೊತ್ತ ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರ ಹೊಸ ಊರಿನ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಾಳವಾಗಿ ಕಳೆದುಹೋಗಬಲ್ಲ.

ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ತಾಣಗಳು ಕೇವಲ ಭೂಗೋಳದ ಚುಕ್ಕೆಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಮನಸ್ಥಿತಿಗಳು. ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನ ಮಳೆಯ ಸಂಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಬೇಕಾದ ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಓವರ್‌ಕೋಟ್‌ನ ಹಿತವೇ ಬೇರೆ. ಟೋಕಿಯೋದ ನಿಯಾನ್ ಬೆಳಕಿನ ಸಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಗೆ ಮೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಲಭದ ಶರ್ಟು ಕೊಡುವ ಲವಲವಿಕೆಯೇ ಬೇರೆ. ಆಯಾ ಊರಿನ ಬಣ್ಣ, ಅಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಜನರ ನಡಿಗೆಯ ಗತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಉಡುಪುಗಳು ಹೇಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖಕಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಫ್ಯಾಷನ್ ಎಂದರೆ ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ತೋರುವ ನಾಟಕವಲ್ಲ, ಅದು ಆ ಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ನಾವು ನಡೆಸುವ ಒಳಗಿನ ಸಂಭಾಷಣೆ. ಸಾಲಿಡಾದ ತಟಸ್ಥ ಬಣ್ಣಗಳಾದ ಬೇಜ್, ಕಪ್ಪು, ಆಲಿವ್ ಹಸಿರು ಮತ್ತು ತಿಳಿ ನೀಲಿ—ಇವು ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯ ಸಂಜೆಯೊಂದಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಲೆಯುತ್ತವೆ. ಮೂರು ಪ್ಯಾಂಟು, ನಾಲ್ಕು ಅಂಗಿಗಳಿಂದಲೇ ಹನ್ನೆರಡು ಬಗೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಬದುಕಿನ ಮಿತವ್ಯಯದ ಸೌಂದರ್ಯದಂತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಭಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗಲೇ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಹಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಯಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಸೌಕರ್ಯ. ಎಷ್ಟೇ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದರೂ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಕಲ್ಲು ಚುಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ನರಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾಶ್ ನೆನಪಿಸುವುದು ಅದನ್ನೇ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಿತವಾಗುವ ಜತೆಗೆ, ದಿನವಿಡೀ ಅಲೆದರೂ ಪಾದಗಳನ್ನು ನೋಯಿಸದ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಬೂಟು ಇಡೀ ಪ್ರವಾಸದ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಸುಕ್ಕು ಬೀಳದ, ಗಾಳಿಯಾಡುವ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಬ್ಯಾಗಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದರೂ, ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೈಮೇಲೆ ನಳನಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವಾಸ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಸೂಟ್‌ಕೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೀ ಬಟ್ಟೆಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೋ ಬೀದಿಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಯ ಪರಿಮಳ, ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡ ಒಣ ಮರಳು ಮತ್ತು ಯಾರೋ ಅಪರಿಚಿತರು ನಕ್ಕ ನಗುವಿನ ನೆನಪುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಬ್ಯಾಗು ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರಲು ಜಾಗವೆಲ್ಲಿ? ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಈ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಕಲೆ ಕೇವಲ ಸೂಟ್‌ಕೇಸ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಬದುಕಿನ ಅನಗತ್ಯ ಭಾರಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಿ ಬದುಕುವ ಒಂದು ರೀತಿ.

ನಾವು ಧರಿಸುವ ಉಡುಪು ಹೊಸ ಊರನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮವಷ್ಟೇ. ಅನಾಸ್ಟೇಸಿಯಾ ಅವರ ಈ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮೂಲಕವಾದರೂ, ತಲುಪಿಸುವುದು ನಾವೇ ನಾವಾಗುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಾಣಕ್ಕೆ. ಬ್ಯಾಗು ಹಗುರವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಮನಸ್ಸು ಗಾಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಓಡುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಊರಿನ ಮೊದಲ ಚಹಾ ಕುಡಿಯುವಾಗ, ಮೈಮೇಲಿನ ಆ ಸರಳ ಅಂಗಿ ನಮ್ಮದೇ ಚರ್ಮದಂತೆ ಆಪ್ತವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಪ್ರಯಾಣದ ಪರಮ ಸುಖ.

**

ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೇಳುವ ವಿವೇಕ

ವಿದೇಶದ ಯಾವುದೋ ಅಜ್ಞಾತ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಲಿ ತಳ್ಳಿಕೊಂಡು ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಎದುರಾಗುವ ಗಾಳಿಯ ವಾಸನೆಯೇ ಬೇರೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಯ ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ ನೀಲಿ ಗೆರೆ ಎಳೆದು ‘ಇತ್ತ ತಿರುಗಿ, ಅತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಿ’ ಎಂದು ಅತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆದೇಶಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲೇ ಇಡೀ ನಗರದ ನಕಾಶೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದರೂ, ಹೃದಯದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲೊಂದು ಸಣ್ಣ ತೇವದ ನಡುಕ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಅಂಥ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮೂರಿನ ಹಳೇ ಜಗುಲಿಯ ಮೇಲಿಂದ ತೇಲಿಬರುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತೊಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ - ‘ದಾರಿ ನಿನಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಸರಿ ಮಾರಾಯಾ, ಎದುರು ಸಿಕ್ಕವರನ್ನೊಮ್ಮೆ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕು ಕೇಳಿಬಿಡು.’ ಪರಿಚಿತತೆಯ ಅತಿಯಾದ ನಂಬಿಕೆಗಿಂತ, ಅಪರಿಚಿತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಕಣ್ಣು ನೋಡಿ ಕೇಳುವ ಈ ನಮ್ರತೆಯಲ್ಲೇ ಮನುಷ್ಯನ ನಿಜವಾದ ರಕ್ಷಣೆಯಿದೆ.

ಒಮ್ಮೆ ಲಂಡನ್ನಿನ ಭೂಗರ್ಭ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸುರಂಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೆ. ನೂರಾರು ಬಣ್ಣಗಳ ಮೆಟ್ರೋ ಲೈನುಗಳು ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಜೇಡರ ಬಲೆಯಂತೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ನಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನಾನು ಹತ್ತಬೇಕಾದದ್ದು ‘ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಲೈನ್’ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೂ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಓವರ್‌ಕೋಟ್ ಜೇಬಿಗೆ ಕೈ ತುರುಕಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿದ್ದ ಅಪರಿಚಿತ ಅಜ್ಜಿಯ ಮುಖ ನೋಡಿ, ‘ಇದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಸರ್ಕಸ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತದಲ್ಲವೇ?’ ಎಂದು ಸಂಕೋಚದಿಂದಲೇ ಕೇಳಿದೆ.

ಆಕೆ ಚಳಿಯ ನಡುವೆಯೂ ಬಿಸಿಲ ಹನಿಯಂಥ ನಗೆ ಬೀರಿ, ‘ಹೌದು ಮಗನೇ, ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ರಿಪೇರಿ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ, ನೀನು ಕೊನೆಯ ಬೋಗಿ ಹತ್ತಿದರೆ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು’ ಎಂದಳು. ಕೇವಲ ಮ್ಯಾಪ್ ನಂಬಿ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ತಿಳಿಯದ ಆ ಸಣ್ಣ ವಿವರ, ಆಕೆಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ ದಕ್ಕಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. 'ಕೇಳುವುದು' ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ದಿಕ್ಕು ತಿಳಿಯುವುದಲ್ಲ, ಆ ನಗರದ ಜೀವಂತ ನಾಡಿಮಿಡಿತವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದು.

ಟೋಕಿಯೋದ ಶಿಬುಯಾ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್‌ನಂಥ ಜನಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ ಮನುಷ್ಯ ತೀರ ಏಕಾಂಗಿ ಅನ್ನಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕುವ ನಿಯಾನ್ ದೀಪಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಬೋರ್ಡುಗಳ ನಿರಂತರ ಗದ್ದಲ. ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಯೊಂದರ ವಿಳಾಸ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ರಸ್ತೆಯಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಛತ್ರಿ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಜಪಾನಿ ಯುವಕನ ಬಳಿ ಆ ಕಾಗದದ ಚೂರು ತೋರಿಸಿದೆ. ಆತನಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ನನಗೋ ಜಪಾನಿ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಆತ ಕೈಸನ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ರಸ್ತೆಯ ತಿರುವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ. ಭಾಷೆ ಬಾರದಿದ್ದರೂ ಪರಸ್ಪರರ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಆ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಸಂವಹನ ವಿದೇಶದ ಆ ಅಪಾರ ಚಳಿಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ದಾರಿ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೇಳುವುದರಿಂದ, ನಮ್ಮ ಒಂಟಿತನದ ಗೋಡೆ ಕರಗಿ, ಆ ನೆಲದ ಆಪ್ತತೆ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಹರಿಯತೊಡಗುತ್ತದೆ.

ಯೂರೋಪಿನ ಪುಟ್ಟ ಹಳೆಯ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ನಡಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರೆ, ಕಲ್ಲುಹಾಸಿನ ಓಣಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಯಾವುದೋ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನ ಸಿಯಾನ್ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ನಕ್ಷೆ ಹಿಡಿದು ನಡೆಯುವಾಗ, ಕೆಫೆಯ ಹೊರಗೆ ಕುಳಿತು ಕಾಫಿ ಹೀರುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯನೊಬ್ಬನನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕು, ‘ಇದೇ ಹಾದಿ ಲೂವರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದೇ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ. ಆತ ಸಿಗರೇಟಿನ ಹೊಗೆ ಊದುತ್ತಾ, ‘ದಾರಿ ಹೌದು, ಆದರೆ ಆ ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ನಿನಗೆ ಕೇವಲ ವಾಹನಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಬದಲಿಗೆ ಈ ಎಡಬದಿಯ ಪುಟ್ಟ ಸಂದಿಯೊಳಗೆ ನಡೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಕುಳಿತು ಬಿಡಿಸುವ ಜಲವರ್ಣದ ರೇಖೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ’ ಎಂದ. ಮ್ಯಾಪ್ ತೋರಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಗುರಿ ತಲುಪುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ ಬದುಕಿನ ರಸಸ್ವಾದವಿರುವುದು ಆ ಪಕ್ಕದ ಓಣಿಗಳಲ್ಲಿ. ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಕೇಳುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಆ ಅದ್ಭುತ ರಹಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿ ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವದ ಯಾವುದೇ ಹೈಟೆಕ್ ದೇಶವಿರಲಿ, ಎಷ್ಟೇ ನಿಖರವಾದ ಉಪಗ್ರಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಿರಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತಿರುವನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಬೀಳುವ ಸಂಜೆ, ನಡಿಗೆಯ ಹಾದಿ ಬೆಳ್ಳಗೆ ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿ ಮಲಗಿರುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನೆ ನಡೆದುಹೋದ ದಾರಿಯೇ ಇಂದೂ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ನಮ್ಮದು. ಆದರೆ ಹಿಮದಡಿ ಸಣ್ಣ ಗುಂಡಿಯೊಂದು ಬಾಯ್ತೆರೆದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಜಾರುತ್ತಿರಬಹುದು. ಎದುರಿಗೆ ನಾಯಿ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಅಪರಿಚಿತನನ್ನು ‘ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಹುದಾ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಆತ ‘ಮುಂದೆ ಜಾರುವ ಮಂಜಿದೆ, ಹುಲ್ಲುಹಾಸಿನ ಪಕ್ಕದಿಂದ ನಡೆದುಬಿಡಿ’ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅತಿಯಾದ ಖಚಿತತೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಕುರುಡುತನ ತರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಅನುಭವವನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಡೆಯುವ ವಿನಮ್ರತೆ ನಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಗೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ.

ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಾಣಗಳ ಎದುರು ನಿಂತು ಸೆಲ್ಫಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಸಂಕುಚಿತತೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿ, ಈ ಅಗಾಧ ವಿಶ್ವದ ಮುಂದೆ ನಾವೆಷ್ಟು ಪುಟ್ಟ ಬಿಂದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಧ್ಯಾನ. ‘ನನಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು, ನಾನೇಕೆ ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು?’ ಎಂಬ ಆಧುನಿಕ ಮನುಷ್ಯನ ಅಹಂ ಎಷ್ಟೋ ಸಲ ಅನಗತ್ಯ ಆಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಮೈಮೇಲೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದುಬೈನ ಮರಳುಗಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರಲಿ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನ ಗಿಜಿಗುಡುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೇ ಇರಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಟೋ ಚಾಲಕನನ್ನೋ, ಅಂಗಡಿಯ ಹುಡುಗನನ್ನೋ ಕೇಳುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಅನಾಹುತಗಳಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೇಳುವುದು ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ, ಜಗತ್ತನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ದೊಡ್ಡತನ.

ಬಹಳ ಸಲ ನಾವು ದಾರಿ ತಪ್ಪುವುದು ಕತ್ತಲಲ್ಲಲ್ಲ, ನಮಗೆ ದಾರಿ ಗೊತ್ತು ಎಂಬ ಅತಿಯಾದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲೇ. ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೆ ಮುಗಿಸಿ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಮರಳುವಾಗ, ಪರಿಚಿತ ಹಳ್ಳ ಬಂದರೆ ಲಾಂದ್ರ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಪಕ್ಕದವನನ್ನು ‘ನೀರು ಇಳಿದಿದೆಯಾ ನೋಡು’ ಎಂದು ಕೇಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ನಮಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಎಚ್ಚರ, ಅದೇ ಜೀವಪರ ಕಾಳಜಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಲಿನ್ ಗೋಡೆಯ ಪಕ್ಕ ನಿಂತಾಗಲೂ ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಮನುಷ್ಯರ ಬಣ್ಣ, ಉಡುಪು, ಆಡುಭಾಷೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಎಲ್ಲ ಭೂಗೋಳದಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿ ಹೊಂಚುಹಾಕಿರುತ್ತವೆ. ಆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತತೆಯನ್ನು ದಾಟಲು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು 'ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೇಳುವ' ಈ ಪುಟ್ಟ ವಿವೇಕ.

ಹಾಗಾಗಿಯೇ, ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿದರೂ, ಸೂಟ್‌ಕೇಸ್ ಹಿಡಿದು ಆ ಅಪರಿಚಿತ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವಾಗ ನನಗಿದು ಮಂತ್ರದಂತೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ದಾರಿ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಾಲಿನಂತೆ ಬೆಳ್ಳಗೆ ಕಂಡರೂ, ಎದುರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಜೀವವೊಂದಕ್ಕೆ ಮುಖವೆತ್ತಿ ನಸುನಕ್ಕು, ‘ಇತ್ತಲಾಗಿ ಹೋದರೆ ಸರಿ ತಾನೇ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ. ಆ ಪ್ರಶ್ನೆ ನನ್ನನ್ನು ಕೇವಲ ಸರಿಯಾದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ…ಬದಲಿಗೆ, ಅಪರಿಚಿತ ನೆಲದಲ್ಲೂ ಮನುಷ್ಯರೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಕರುಣೆಯ ಎಳೆಯೊಂದನ್ನು ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಬೆಸೆದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ತಿಳಿವು ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ, ಕೇಳಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ನಮ್ರತೆಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಯ ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ದಿಕ್ಸೂಚಿ.