ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಎಂಬ ಪದ ಬಳಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇ ಇಲಾಖೆ ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಪಿಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ 'Second Class Passenger' (ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕ) ಎಂಬ ಪದಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ.

‘ದರ್ಜೆ’ ಎಂಬ ಪದವು ಪ್ರಯಾಣಿಕನಿಗೆ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆತ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಬೋಗಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಸಂಜಯ್ ಕರೋಲ್ ಮತ್ತು ಎನ್. ಕೋಟೀಶ್ವರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು, ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವರ್ಗಭೇದದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, 'ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕ' ಎಂಬ ಪದವು ಸಂವಿಧಾನದ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಘನತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, 'Second Class Coach' (ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಬೋಗಿ) ಎಂಬ ರೀತಿಯ ಪದ ಬಳಕೆ ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು 2015ರಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೈಲಿನಿಂದ ಬಿದ್ದು ಮೃತಪಟ್ಟ ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಮೃತನ ಬಳಿ ಟಿಕೆಟ್ ಪತ್ತೆಯಾಗದ ಕಾರಣ ಪರಿಹಾರ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಟಿಕೆಟ್ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದರಿಂದ ಆತ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಯಾಣಿಕನಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ, ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು. ಜತೆಗೆ, ರೈಲ್ವೇಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಷ್ಟೇ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೂ ತಮ್ಮ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.