ಮೇಘಾಲಯದ ಜೀವಂತ ಬೇರು ಸೇತುವೆಗಳಿಗೆ ಅಸ್ತು ಎನ್ನದ ಯುನೆಸ್ಕೋ

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾರಾಣಸಿ ಸಮೀಪದ ಸಾರನಾಥ್ ಈ ವರ್ಷ ಭಾರತದ 45ನೆಯ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಮೇಘಾಲಯದ ಜೀವಂತ ಬೇರು ಸೇತುವೆಗಳು (Living Root Bridges) ಹಾಗೂ ಮೇಘಾಲಯನ್ ಏಜ್ ಗುಹಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಬಾರಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಾರತವು ಭವಿಷ್ಯದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ (Tentative) ಪಟ್ಟಿಗೆ ಮೇಘಾಲಯನ್ ಏಜ್ ಗುಹಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಗಾ ಹಿಲ್ ಓಫಿಯೊಲೈಟ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. 1,700ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಂದಾಯಿತ ಭೂಗರ್ಭ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮೇಘಾಲಯನ್ ಏಜ್ ಗುಹೆಗಳು, ಭೂಮಿಯ ಹವಾಮಾನ ಇತಿಹಾಸದ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿವೆ. ಮೌಲ್ಮ್ಲುಹ್ (Mawmluh) ಗುಹೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಯುಗದ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡ ತಾಣವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಇದೇ ವೇಳೆ, 2026–27ರ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮೇಘಾಲಯದ ಜೀವಂತ ಬೇರು ಸೇತುವೆಗಳ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಭಾರತವು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ವಿಶಾಲ್ ವಿ. ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಲಜಾರೆ ಅಸೊಮೊ ಎಲೌಂಡು ಅವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು.

ಖಾಸಿ ಮತ್ತು ಜೈಂತಿಯಾ ಬೆಟ್ಟಗಳ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಈ ಸೇತುವೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಖಾಸಿ ಹಾಗೂ ಜೈಂತಿಯಾ ಸಮುದಾಯಗಳು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ರಬ್ಬರ್ ಅಂಜೂರ (Ficus elastica) ಮರದ ಗಾಳಿಬೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಪ್ರಕೃತಿ ಸ್ನೇಹಿ, ಸ್ವಯಂ ದುರಸ್ತಿಗೊಳ್ಳುವ ಸೇತುವೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಪ್ರಕೃತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನದ ಬದುಕಿನ ಪ್ರತೀಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೇಘಾಲಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕಾನ್ರಾಡ್ ಕೆ. ಸಂಗ್ಮಾ ಅವರು, ಈ ಜೀವಂತ ಪರಂಪರೆಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆಯುವ ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ ಅವರು, ಈ ಪರಂಪರೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ದೊರಕಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 2026ರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಹ್ಯಾಲಿ ವಾರ್ ಅವರು ಖಾಸಿ ಸಮುದಾಯದ ಜೀವಂತ ಬೇರು ಸೇತುವೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.