ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಪ್ರವಾಸದ ಅನುಭವವನ್ನಾಗಿಸಿದ ವರನಟ

ಹುಟ್ಟಿದರೆ ʼಕನ್ನಡ ನಾಡʼಲ್‌ ಹುಟ್ಟಬೇಕು.. ʼಆಗುಂಬೆʼಯ ಪ್ರೇಮ ಸಂಜೆಯ, ಮಾನವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ಮೇಲೆ ಏನೇನ್‌ ಕಂಡಿ.. ಇರೋದ್ರೊಳಗೆ ನೋಡು ಒಮ್ಮೆ ʼಜೋಗʼದ ಗುಂಡಿ.. ʼಮೈಸೂರು ದಸರಾʼ ಎಷ್ಟೊಂದು ಸುಂದರ.. ಹೀಗೆ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳಲ್ಲೇ ಹಲವು ಜಾಗಗಳನ್ನು ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವ ನಟ ಡಾ. ರಾಜಕುಮಾರ್.

ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ನಟನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯನ್ನು ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಕಲೆಯೊಳಗೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಆಗುಂಬೆ ಘಾಟಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಅನೇಕರು ಈಗಲೂ ಆ ಜಾಗವನ್ನು ಅಣ್ಣಾವ್ರ ಹಾಡನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ನೆನಪಿಸಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಜಾಗಗಳನ್ನು ಜನರು ಈಗಲೂ ʼಇಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣಾವ್ರ ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಈ ದೃಶ್ಯ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆಗಿತ್ತುʼ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ದೇಶದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮಂದಿರ

ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಸೆಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅಣ್ಣಾವ್ರ ಚಿತ್ರಗಳು ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದವು. ನೈಜ ಸ್ಥಳಗಳು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡವು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಬಂದ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಕೇವಲ ಮನೋರಂಜನೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಜನರ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇರುವಂಥ ಐಕಾನಿಕ್‌ ಜಾಗಗಳಾದವು.

ಮೈʼಸೂರುʼ

ಅಣ್ಣಾವ್ರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿನ ಸೊಗಡನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮೈಸೂರು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ಭವ್ಯತೆಯು ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಗಮನಾರ್ಹವೆಂದರೆ, ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣದ ʼಮಯೂರʼ ಚಿತ್ರವು, ಅರಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವೆಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅರಮನೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಮೈಸೂರಿನ ಗುರುತು ಅದರ ದೈನಂದಿನ ಭೂಗುರುತುಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರ, ಸೇಂಟ್ ಫಿಲೋಮಿನಾ ಚರ್ಚ್, ಕೆ.ಆರ್. ವೃತ್ತ, ಟೌನ್ ಹಾಲ್, ಮೈಸೂರು ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕುಕ್ಕರಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆ. ಈ ಸ್ಥಳಗಳು ಅವರ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗೆ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ನೀಡಿದವು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಪರಿಚಿತ ಸ್ಥಳಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ʼರಾಜʼಧಾನಿ

ಮೈಸೂರು ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಕೆಲಸಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗವು ಕಂಠೀರವ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರದಲ್ಲೂ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹತ್ತಿರದ ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಡುಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸುಂದರ ತಾಣವಾಯಿತು. 'ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ'ದಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು ಈ ನಗರದ ಹೊರವಲಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದವು.

ಮಲೆನಾಡಿನ ತಂಪು

ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಶೂಟಿಂಗ್‌ ಸ್ಪಾಟ್‌ನ ಹೃದಯಭಾಗವು ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಸಿರಿನಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತ್ತು. ಆಲ್ದೂರು ಹಾಗೂ ಸಮೀಪದ ಹಳ್ಳಿಗಳು 'ಎರಡು ಕನಸು', 'ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ' ಮತ್ತು 'ಬಂಗಾರದ ಪಂಜರ'ದಂಥ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಿದವು. ಆ ಒಡನಾಟ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ʼಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಗುಡ್ಡʼ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕಳಸವು 'ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಐಕಾನಿಕ್ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಸಿನಿಮಾ ಕೇವಲ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ನೈಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಜನರು ಕೃಷಿಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಈ ಸ್ಥಳಗಳು ಕೇವಲ ಸುಂದರ ನೋಟಗಳಾಗಿರದೆ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಥೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದವು.

ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಅವರ ಈ ಅನ್ವೇಷಣೆಯು ಕಠಿಣ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು. ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಾಟಿಯ ಅಂಕುಡೊಂಕು ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ತುಮಕೂರಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಾದ ದೇವರಾಯನದುರ್ಗ ಮತ್ತು ಚನ್ನರಾಯನದುರ್ಗಗಳು 'ಬಂಗಾರದ ಜಿಂಕೆ'ಯಂತಥ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಡ್ರಮಾಟಿಕ್‌ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು. ಈ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ರೋಮಾಂಚಕ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಆಯಾಮ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟವು.

ಕಡಲತೀರ

ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ದೃಶ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದವು. ಕಾರವಾರ, ಗೋಕರ್ಣ ಸಮುದ್ರತೀರ ಮತ್ತು ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಅವರು 'ಒಂದು ಮುತ್ತಿನ ಕಥೆ' ಚಿತ್ರದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಅರ್ಧ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಶಂಕರ್‌ನಾಗ್‌ ಅವರಿಗೂ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಸಮುದ್ರದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ʼಅಂಡರ್ ವಾಟರ್ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯʼವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಿನಿಮಾದ ಮಿತಿಯಲ್ಲೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಯೋಜನೆಗಳು ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇಂಥ ಪ್ರಯೋಗಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ಗಾಜನೂರಿನಲ್ಲಿ ಅವರು 'ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಸವಾಲ್' ಚಿತ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದರು.

ಗಡಿಯಾಚೆಗೂ ರಾಜ

ಕರ್ನಾಟಕವು ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದರೂ, ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದವು. 'ಜೀವನ ಚೈತ್ರ' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕಥೆಯು ಉತ್ತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಹೃಷಿಕೇಶ, ಕೇದರನಾಥ ಮತ್ತು ವಾರಣಾಸಿಯಂಥ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಿತು. ಈ ಸ್ಥಳಗಳು ಜೀವನ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನೆಯಂಥ ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ತಾತ್ವಿಕ ಆಳವನ್ನು ನೀಡಿದವು.

ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆಯೆಂದರೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದದ್ದು. 'ಆಪರೇಷನ್ ಡೈಮಂಡ್ ರಾಕೆಟ್' ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ದಾಖಲೆ ಬರೆಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಹೊಸ ದಿಗಂತಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು.

ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿದರೆ, ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಪರಂಪರೆಯು ಕೇವಲ ಅವರ ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು ಎಂಬುದರಲ್ಲೂ ಅಡಗಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳು ಕೇವಲ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅವು ಭಾವನೆ, ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಕಥೆಯ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡವು. ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಕೇವಲ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಚೆಗೂ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು, ಈ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಗಾಢವಾದ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಜನರು ʼಅಣ್ಣಾವ್ರು ಬಂದ ಜಾಗವಿದುʼ ಎಂದು ಫೊಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡು ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದರು. ಇನ್ನೂ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ:

ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೊರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವಾದ ಸಿನಿಮಾ ಎಂದರೆ ಅದು 1968ರಲ್ಲಿ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡ ʼಸಿಐಡಿ ೯೯೯ʼ ಸಿನಿಮಾ. ಚಂಬಲ್‌ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ ʼಸಿಪಾಯಿ ರಾಮುʼ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾಗಳೇ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರ್‌ ಸಿನಿಮಾ ಶೂಟ್‌ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ʼದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಮಗʼ ಮುಂಬೈ ಅಲ್ಲಿ, ʼಪ್ರೇಮದ ಕಾಣಿಕೆʼ ಹಾಗೂ ʼಶಂಕರ್‌ ಗುರುʼ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ʼಹೊಸಬೆಳಕುʼ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.