ಪುರಾಣ ಪ್ರಯಾಣ

ಸ್ವಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಪುತ್ರನಾದ ಪ್ರಿಯವ್ರತ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ರಾಜಕುಮಾರನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಒಲವು ಮಾತ್ರ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಕಡೆಗಿತ್ತು. ನಾರದ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಆತನಿಗೆ, ರಾಜ್ಯಭಾರಕ್ಕಿಂತ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ತಾನು ರಾಜನಾದರೆ ಲೌಕಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ವಿಮುಖನಾಗುತ್ತೇನೆಂಬ ಭಯ ಆತನಿಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆತ ಸಿಂಹಾಸನವೇರಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆತನಂಥ ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತಲ್ಲವೇ?

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಪ್ರೀತಿಸಿದವರು ಜತೆಗಿರಲು ಜಾಗ ಯಾವುದಾದರೇನು?

ಮಗನ ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡ ಮನು, ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ ಮೊರೆಹೊಕ್ಕನು. ಆಗ ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ಬಳಿ ಬಂದು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪಾಠವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದನು. ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಿಂದ ದೂರಾಗುವುದಲ್ಲ, ಒಳಗಿನಿಂದ ಅನಾಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಹೊರಗಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. ಈ ಮಾತಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಪ್ರಿಯವ್ರತ, ಕೊನೆಗೂ ರಾಜನಾಗಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ಬರ್ಹಿಷ್ಮತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದನು.

ಹೀಗಿರುವಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಮಹಾರಾಜ ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ಗಮನ ಒಂದು ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿಯತ್ತ ಹರಿಯಿತು. ಸೂರ್ಯನು ಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಬೆಳಕು ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆತ ಗಮನಿಸಿದನು. ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜನರಿಗೂ ಬೆಳಕಿನ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಆತನ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಆಲೋಚನೆ ಮೂಡಿತು. ಸೂರ್ಯನ ಪಥವನ್ನೇ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಇಡೀ ಭೂಮಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡಲು ಆತ ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

ತನ್ನ ದಿವ್ಯವಾದ ರಥವನ್ನೇರಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆಯೇ ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆತ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಲಾರಂಭಿಸಿದನು. ಒಂದಲ್ಲ, ಎರಡಲ್ಲ, ಬರೋಬ್ಬರಿ ಏಳು ಬಾರಿ ಆತ ತನ್ನ ಭವ್ಯ ರಥದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿದನು. ಈ ಅದ್ಭುತ ಪಯಣದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಆತನ ರಥದ ಬೃಹತ್ ಗಾಲಿಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸಿದ ಆಳವಾದ ಏಳು ಜಾಡುಗಳೇ ಮುಂದೆ 'ಸಪ್ತ ಸಾಗರ'ಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು! ಈ ಸಾಗರಗಳ ನಡುವೆ ಉಳಿದ ಭೂಭಾಗವೇ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಾದವು.

ಜಂಬೂ, ಪ್ಲಕ್ಷ, ಶಾಲ್ಮಲಿ, ಕುಶ, ಕ್ರೌಂಚ, ಶಾಕ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರ ಎಂಬ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳು ಹೀಗೆಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು. ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಉಪ್ಪುನೀರು, ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲು, ಮದ್ಯ, ತುಪ್ಪ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಏಳು ಸಾಗರಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದವು ಎಂದು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವೇ ಜಂಬೂದ್ವೀಪ. ಇದೇ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ 'ಭಾರತವರ್ಷ'. ಮಹಾರಾಜ ಪ್ರಿಯವ್ರತ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಭೂಭಾಗಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿ, ಸಮರ್ಥ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದನು.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಅಪಾರ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ಒಳಗಿನ ವೈರಾಗ್ಯ ಮಾತ್ರ ಎಂದೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಲೌಕಿಕ ಬದುಕು ಶಾಶ್ವತ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡಲಾರದು ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದ ಆತ, ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ, ಎಳ್ಳಷ್ಟೂ ಆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ತನ್ನೆಲ್ಲ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಹಿಸಿ, ಮರಳಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದನು.

ಪ್ರಿಯವ್ರತ ಮಹಾರಾಜನು ಕೇವಲ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಯಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆತನ ಆಡಳಿತವೂ ಅಷ್ಟೇ ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ರಥ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ರಥ ಧೂಳೆಬ್ಬಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆತನ ರಥದ ವೇಗ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸು ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲೆಯೂ ಬೆದರಿ ಓಡುವಂತಿತ್ತು. ಆ ದಿವ್ಯವಾದ ರಥದ ಚಲನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಪ್ತ ಸಾಗರಗಳಾದ ಲವಣ (ಉಪ್ಪು), ಇಕ್ಷು (ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲು), ಸುರಾ (ಮದ್ಯ), ಸರ್ಪಿ (ತುಪ್ಪ), ಕ್ಷೀರ (ಹಾಲು), ದಧಿ (ಮೊಸರು) ಮತ್ತು ಜಲ (ಶುದ್ಧ ನೀರು) ಸಾಗರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪುರಾಣದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಈ ಸಾಗರಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಆಳಲು ಆತನಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಬೆಂಬಲವೂ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಬರ್ಹಿಷ್ಮತಿಯೊಡನೆ ಸಂಸಾರ ಹೂಡಿದ ಆತನಿಗೆ ಹತ್ತು ಜನ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಊರ್ಜಸ್ವತಿ ಎಂಬ ಓರ್ವ ಕುವರಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಆತನ ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೂವರು - ಕವಿ, ಮಹಾವೀರ ಮತ್ತು ಸವನ - ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ತಂದೆಯಂತೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದತ್ತ ಒಲವು ತೋರಿ ನೈಷ್ಠಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಾದರು. ಉಳಿದ ಏಳು ಜನರಿಗೆ ಈ ಸಪ್ತ ದ್ವೀಪಗಳ ಒಡೆತನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಗ್ನೀಧ್ರ, ಇಧ್ಮಜಿಹ್ವ, ಯಜ್ಞಬಾಹು ಮುಂತಾದ ಆತನ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆದು ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರು. ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಯಾವುದೇ ರೋಗ, ದುಃಖ ಅಥವಾ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಆತನ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ದೇವತೆಗಳು ಕೂಡ ಆತನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮದ ಸಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಆತ, ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಕಲ್ಪನೆಗೂ ಮೀರಿದ ಕಾಲಘಟ್ಟದವರೆಗೆ ಈ ಇಡೀ ಭೂಮಂಡಲವನ್ನು ಆಳಿದನು ಎಂಬುದು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಅದ್ಭುತ ವರ್ಣನೆ.

ಒಂದು ದಿನ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ ಪ್ರಿಯವ್ರತನಿಗೆ ಹಠಾತ್ತನೆ ತನ್ನ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅರಿವಾಯಿತು. ತನ್ನನ್ನೇ ತಾನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಆತನಿಗೆ ಸತ್ಯದ ದರ್ಶನವಾಯಿತು. ʼಅಯ್ಯೋ, ಎಂಥಾ ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಬಿಟ್ಟೆ ನಾನು!ʼ ಎಂದು ಆತ ಮರುಗಿದನು. ʼಯಾವ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ನಾನು ಮೊದಲು ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದೆನೋ, ಅದೇ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೋಹ ನನ್ನನ್ನು ಈಗ ಆವರಿಸಿದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ದಾಸನಾಗಿ, ಪರಮ ಸತ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಬಹುದೂರ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ,ʼ ಎಂದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟನು. ಈ ಕ್ಷಣ ಆತನ ಬದುಕಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತಿರುವು. ತಾನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಪ್ತ ಸಾಗರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಆಳವಾದ ಹಾಗೂ ವಿಶಾಲವಾದ ವೈರಾಗ್ಯ ಆತನ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಮ್ಮಿತು. ಅಂದೇ, ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಆತ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಆತನಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಮಾದದ ಅರಿವಾದ ಕೂಡಲೇ, ಅಪಾರವಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಪ್ರೀತಿಯ ಪತ್ನಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಆಭರಣಗಳು ಯಾವುದೂ ಆತನನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ತನ್ನ ಏಳು ಜನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಪ್ತ ದ್ವೀಪಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹಂಚಿ, ಅವರಿಗೆ ರಾಜಧರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದನು. ಅನಂತರ ತನ್ನ ಮೇಲಿನ ರಾಜವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು, ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಕಳಚಿ, ತಪಸ್ವಿಯ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕಾಡಿನತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದನು. ತನ್ನ ಉಳಿದ ಜೀವನವನ್ನು ಕೇವಲ ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.