ನಿಜಾರ್ಥದಲ್ಲಿ 'ಸೂರ್ಯ ಎಂದಿಗೂ ಮುಳುಗದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ' ಅಂದ್ರೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್!

ಅನೇಕರು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅಂದ್ರೆ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಕೇವಲ ಯುರೋಪಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ದೇಶ ಎಂದು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಂದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾದೀತು. ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಖಂಡಾಂತರಗಳ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಬೆಳೆದ ದೇಶ.

ನಿಜ, ವಿಶ್ವ ಭೂಪಟವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಮಗೆ ಯುರೋಪಿನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ, ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ 'ಓವರ್‌ಸೀಸ್ ರೀಜನ್ಸ್' (Overseas Regions) ಅಥವಾ ಸಮುಂದ್ರಾಂತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ನೆಲಸಮವಾದ ಗೋಡೆಗಳು, ತೆರೆದ ದಾರಿಗಳು, ಬಿಚ್ಚಿದ ಜಗತ್ತು!

ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದದ್ದು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಯಾನಾ. ಇದು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ (Overseas Department). ಇಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಭೂಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು, ಬ್ರೆಜಿಲ್. ಅಚ್ಚರಿಯೆಂದರೆ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಭೂಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಯುರೋಪಿನ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ (ಸುಮಾರು 730 ಕಿ.ಮೀ). ಎರಡನೆಯದು, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುರಿನಾಮ್ ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಗಡಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗವು (Metropolitan France) ಎಂಟು ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವೆಂದರೆ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್, ಜರ್ಮನಿ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌, ಇಟಲಿ, ಮೊನಾಕೊ, ಸ್ಪೇನ್ ಮತ್ತು ಅಂಡೋರಾ. ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಒಂದೇ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಈ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಏಕೈಕ ಭೂಗಡಿಯಾಗಿದೆ.

ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 11 ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಚೀನಾ (14 ದೇಶಗಳು) ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ (14 ದೇಶಗಳು) ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಗಡಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು 'ಜಾಗತಿಕ'ವಾಗಿವೆ.

ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಹೀಗೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರುಹಲ್ಲ, ಅದು ಇಂದಿನ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ - Exclusive Economic Zone (EEZ). ಇದು ಸುಮಾರು 1.1 ಕೋಟಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅಮೆರಿಕದಂಥ ಬಲಿಷ್ಠ ದೇಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮುದ್ರ ಭಾಗ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ವಶದಲ್ಲಿದೆ!

ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಯಾನಾದಲ್ಲಿರುವ 'ಕೌರು' ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವುದರಿಂದ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ಣಾಯಕ.

ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ ನಡುವೆ ಭೂಗಡಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸಮುದ್ರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ 'ಚಾನೆಲ್ ಟನಲ್' (Channel Tunnel) ಮೂಲಕ ಅವು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಭೂಗಡಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚೀನಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಅಗಾಧವಾದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ವಿಭಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಯವರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಐಫೆಲ್ ಟವರ್ ಇರುವ ದೇಶವಲ್ಲ, ಅದು ಅಮೆಜಾನ್ ಕಾಡುಗಳಿಗೂ (ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಗಡಿ) ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಒಂದು 'ಜಾಗತಿಕ ದೇಶ'. ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವಂತೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಎಂದರೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಸುಂದರ ರಸ್ತೆಗಳು. ಆದರೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಯಾನಾ ಮೂಲಕ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನೇರವಾಗಿ ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಭಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅಮೆಜಾನ್ ಕಾಡಿನ ಒಂದು ತುಣುಕು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಯುರೋಪಿನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ! ಇದು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದನಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಮಾರಿಷಸ್ ಸಮೀಪದ ರಿಯೂನಿಯನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ (Réunion) ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕ ಸಮೀಪದ ಮಯೊಟ್ (Mayotte) ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಭದ್ರತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೇರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಚೀನಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳ ಗಡಿಗಳು ನೆರೆಹೊರೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರೆ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಗಡಿಗಳು ವಿವಿಧ ಖಂಡಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಸೆಯುತ್ತವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಈ ಸಮುದ್ರಾಂತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಸಂಭವಿಸಿದರೂ ಅಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಯಾನಾದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಾನೂನುಗಳೇ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ 'ಯೂರೋ' ಕರೆನ್ಸಿಯೇ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆಯೂ ನೀವು ಯೂರೋ ಕೊಟ್ಟು ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯಬಹುದು!

ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ದೇಶ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ 'ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಜೀವಂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ' ಎನ್ನಬಹುದು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ 'ಸೂರ್ಯ ಎಂದಿಗೂ ಮುಳುಗದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ' ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಈ ಮಾತು ಅನ್ವಯಿಸುವುದು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಪೆಸಿಫಿಕ್, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವುದರಿಂದ, ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭೂಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ.

ಚೀನಾ ಅಥವಾ ರಷ್ಯಾಗಿಂತಲೂ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಇಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಚೀನಾ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ದೇಶವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು (Time Zone) ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಸಮುದ್ರಾಂತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಒಟ್ಟು 12 ವಿವಿಧ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಯಾವುದೇ ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಗರಿಷ್ಠ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಮಯ ವಲಯಗಳಾಗಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಿಂದ ಆಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಷ್ಟೇ ಮಾನ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮಯೊಟ್ ಮತ್ತು ರಿಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ಸಮೀಪವಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಫ್ರೆಂಚ್ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಸುಂದರ ದ್ವೀಪಗಳಾದ ಗೌಡೆಲೋಪ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಟಿನಿಕ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ.

ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಈ 'ಜಾಗತಿಕ ರೂಪ' ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸವಲ್ಲ; ಇದು ಆ ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯದ ಶಕ್ತಿ. 11 ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು ನಿಜ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಒಂದು 'ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸ್ಟೇಟ್'.

**

ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಮುಖಗಳು

ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ನಾನು ಅಮೆರಿಕದ ಸೌತ್ ಡಕೋಟಾದಲ್ಲಿರುವ ಮೌಂಟ್ ರಶ್‌ಮೋರ್‌ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನಾಲ್ವರು ಮಹಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಮುಖಗಳನ್ನು ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಎಂದರೆ ಉಳಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಮೌಂಟ್ ರಶ್‌ಮೋರ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಥೆಯೇ ಬೇರೆ. ಈ ಪರ್ವತದ ಸುಮಾರು ಶೇ.90ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೆತ್ತನೆಗಾರರು ಮೊದಲು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಮುಖದ ರೂಪರೇಷೆಗಳನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ನಿಖರವಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಡೈನಮೈಟ್ ಬಳಸಿ ಅನಗತ್ಯ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಿದರು. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೂ ಇಡೀ ಮುಖದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು. ಇಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತೋರಿದ ನಿಖರತೆ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥದ್ದು.

ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ 400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ನೂರಾರು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕಡಿದಾದ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೆಳುವಾದ ಉಕ್ಕಿನ ಕೇಬಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಸಣ್ಣ ಸೀಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು (Bosun's chairs) ತೂಗಾಡುತ್ತಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮೇಲೆ ಬೆಂಕಿ ಉಗುಳುವ ಬಿಸಿಲಿದ್ದರೂ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಜಾಕ್‌ಹ್ಯಾಮರ್ ಮತ್ತು ಉಳಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಮುಖಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ರೂಪ ನೀಡಿದರು.

1927 ರಿಂದ 1941ರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನಂಥ ಸುಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಉಪಕರಣಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಂಥ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಡೈನಮೈಟ್ ಸ್ಫೋಟ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ನಡೆದರೂ, ಸಾವು-ನೋವು ಸಂಭವಿಸದಿರುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ. ಇದು ಆ ಕಾಲದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮಾದರಿ. ಈ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಬರೋಬ್ಬರಿ 14 ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾದವು. ಪ್ರತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಮುಖವು ಸುಮಾರು 60 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ ಕಣ್ಣಿನ ಪಾಪೆಯೇ 11 ಅಡಿ ಅಗಲವಿದೆ ಎಂದರೆ ಈ ಶಿಲ್ಪದ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ!

ಅಮೆರಿಕದ ಮೊದಲ 150 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ (ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನ್ಮಕ್ಕಾಗಿ), ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್‌ಸನ್ (ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ), ಥಿಯೋಡರ್ ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್ (ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ) ಮತ್ತು ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ (ರಾಷ್ಟ್ರದ ಐಕ್ಯತೆಗಾಗಿ) ಅವರನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು.

ಮೌಂಟ್ ರಶ್‌ಮೋರ್ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಸಾವಿರಾರು ಟನ್ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಸರಿಸಿ, ಮೃತ್ಯುವಿನೊಂದಿಗಿನ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಗೆದ್ದ ಜಯದ ಸಂಕೇತ. ಇಂದು ಇದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮಿಲಿಯನ್ ಗಟ್ಟಲೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಐಕಾನ್ ಆಗಿ ನಿಂತಿದೆ.

**

ಲಾ ಟೊಮಾಟಿನಾ

ಬದುಕು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗದಷ್ಟು ಚೆಂದ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಜಗಳ, ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಮೂಲೆಯ ಆಕಸ್ಮಿಕ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೇಶದ ಸಂಭ್ರಮವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಲ್ಲವೇ? ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದ ಬುನೋಲ್ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣದ ಗಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ಈ 'ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಹಬ್ಬ'ದ ಕಥೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಪುರಾಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಇತಿಹಾಸದ ಭಾರವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಕೇವಲ ಹದಿಹರೆಯದ ರಕ್ತದ ತುಡಿತ ಮತ್ತು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಎದುರಾದ ಒಂದು ತರಕಾರಿ ಅಂಗಡಿ!

1945ರ ಒಂದು ಸಾಧಾರಣ ದಿನ. ಪಟ್ಟಣದ ಮೆರವಣಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹುಡುಗರ ನಡುವೆ ಮಾತಿಗೆ ಮಾತು ಬೆಳೆಯಿತು. ಜಗಳ ತಾರಕಕ್ಕೇರಿತು. ಆಗ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಪಕ್ಕದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಂಪು ಕೆಂಪು ಟೊಮ್ಯಾಟೊಗಳು! ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಎಸೆದಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ಸಿಟ್ಟು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಗು ಮತ್ತು ಖುಷಿಯಾಗಿ ಕರಗಿಹೋಯಿತು. ಜಗಳ ಹೀಗೂ ಇರಬಹುದಾ? ಎಂದು ಅವತ್ತಿನ ಆ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಅನಿಸಿರಬೇಕು. ಮರುವರ್ಷ ಅದೇ ದಿನ, ಅದೇ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಅವರೆಲ್ಲ ಮನೆಯಿಂದ ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಹೊತ್ತು ತಂದು ಮತ್ತೆ ಜಗಳ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾದ ಈ 'ಕೆಂಪು ಯುದ್ಧ' ಇಂದು ಜಗತ್ತೇ ಬೆರಗಾಗುವ 'ಲಾ ಟೊಮಾಟಿನಾ' ಆಗಿ ಅರಳಿ ನಿಂತಿದೆ.

ಇಷ್ಟೊಂದು ಟೊಮ್ಯಾಟೊಗಳನ್ನು ಎಸೆದಾಡಿದರೆ ಅನ್ನ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಮುಗ್ಧವಾದ ಜಾಣತನವಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಟೊಮ್ಯಾಟೊಗಳು ನಾವು ಅಡುಗೆಗೆ ಬಳಸುವ ಅಥವಾ ಊಟಕ್ಕೆ ಸವಿಯುವ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲ. ಇವುಗಳನ್ನು ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ರುಚಿಯಲ್ಲಿ ಕೀಳು, ಅಗ್ಗದ ಬೆಲೆಯ ಮತ್ತು ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ 'ರಿಜೆಕ್ಟ್' ಆದ ಹಣ್ಣುಗಳು. ಸುಮಾರು 1,50,000 ಕೆಜಿ ಅಂದರೆ 150 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಈ ಕೆಂಪು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಲಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಂದು ಪಟ್ಟಣದ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಿಯಲಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಬೇಡವಾದ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಸಂಭ್ರಮದ ರೂಪ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ.

ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಈ ಸಣ್ಣ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಪಟ್ಟಣವೇ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನೊಳಗಿನ ಮಗು ಇಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಹೊಡೆದಾಟದಲ್ಲಿ ನೋವಿಲ್ಲ, ಸಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಬೀದಿಗಳೆಲ್ಲ ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ರಸದ ಕೆರೆಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಜಗಳದಿಂದ ಆರಂಭವಾದದ್ದು ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳದವರು ಬಂದು ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿದಾಗ, ಬೀದಿಗಳು ಮೊದಲಿನಂತೆ ಶುಭ್ರವಾಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಜನರ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆ ಕೆಂಪು ರಂಗಿನ ಹನಿಗಳು ಅಚ್ಚೊತ್ತಿರುತ್ತವೆ.

ಬದುಕು ಅಂದರೆ ಹೀಗೆಯೇ... ಎಲ್ಲಿಯೋ ನಡೆದ ಸಣ್ಣ ಕಿಡಿ, ಇನ್ನೆಲ್ಲೋ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಬೆಳಕಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಲಾ ಟೊಮ್ಯಾಟಿನಾ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಟೊಮ್ಯಾಟೊಗಳ ಎಸೆದಾಟವಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಕಹಿಯನ್ನು ಎಸೆದು, ಕೆಂಪಾದ ನಗುವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಆಪ್ತ ಕ್ಷಣ.

ಲಾ ಟೊಮ್ಯಾಟಿನಾ' ಹಬ್ಬದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂದರೆ, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪುಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಬರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಮಿತಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈಗ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 20,000 ಜನರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

2013ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಟಿಕೆಟ್ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಸುಮಾರು 40,000 ರಿಂದ 50,000 ಜನರು ಬುನೋಲ್ ಪಟ್ಟಣದ ಕಿರಿದಾದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಮಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ವಿಪರೀತ ಜನದಟ್ಟಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಜನರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣದ ಸಣ್ಣ ಗಲ್ಲಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ಈಗ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಟಿಕೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 5,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ 15,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೇವಲ 9,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ಬುನೋಲ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ, ಹಬ್ಬದ ದಿನದಂದು ತನ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಎರಡೂವರೆ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಬರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಭ್ರಮವೇ ಸರಿ!

**

ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದು

ಸಿಂಗಾಪುರ ಎಂದರೆ ನಮಗೆ ಮೊದಲು ನೆನಪಾಗುವುದು ಅಲ್ಲಿನ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕಾನೂನುಗಳು. ಆದರೆ ಈ ಶಿಸ್ತಿನ ನಡುವೆಯೂ ಅಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತವು ಬಹಳ ಕೀಟಲೆ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ (Signboards) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಸಿಂಗಾಪುರದ ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಅಥವಾ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುವಾಗ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಫಲಕ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ - 'ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಬೇಡಿ... ಸಿಂಗಾಪುರದ ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ವೈ-ಫೈ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ!' (Don't steal, there is no Wi-Fi in Singapore prisons!). ಕಾನೂನು ಪಾಲಿಸಿ ಎಂದು ಭಾಷಣ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ವೈ-ಫೈ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟು ಸಂಕಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಲೇವಡಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪೊಲೀಸರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ತಮಾಷೆಯೆಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಶೌಚಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ 'Flush it, don't rush it' ಎಂಬ ಫಲಕ. ಅಂದರೆ, 'ಅತುರದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಶ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ' ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯವನ್ನು ರೈಮಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಹೇಳಿರುವುದು.