ಪೆಟ್ರಾ : ಮರಳುಗಾಡಿನ ಮಹಾಶಿಲ್ಪ, ಕಾಲದ ಪದರದೊಳಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ಸಲ್ಲಾಪ

ಪೆಟ್ರಾ!

ಇದು ಜೋರ್ಡಾನ್ ದೇಶದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಕೇತ, ಮರುಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ ಅರಳಿದ ಕೆಂಪು ಗುಲಾಬಿ. ಪೆಟ್ರಾ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲಿನ ನಗರಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಕಾಲದ ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಳಿಯದೇ ಉಳಿದಿರುವ ಅದ್ಭುತ ಸಾಹಸಗಾಥೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಅಸಾಧಾರಣ ಕೌಶಲಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ಈ ತಾಣ, ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ನೋಡಿದರೂ ಪ್ರತಿ ಸಲವೂ ಹೊಸತಾಗಿ ಕಾಣುವ ವಿಸ್ಮಯ. ಕೆಲವು ಜಾಗಗಳು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ನೋಡಿದರೂ ತಣಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಜೋರ್ಡಾನಿನ ಪೆಟ್ರಾ ಕೂಡ ಅಂಥದ್ದೇ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ.

ಪೆಟ್ರಾದ ನೈಜ ಅನುಭವ ಅಡಗಿರುವುದು ಅದರ ಪ್ರವೇಶದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕಿಮೀ‌ಗೂ ಅಧಿಕ ಉದ್ದವಿರುವ 'ಸಿಕ್' ಎನ್ನುವ ಕಿರಿದಾದ ಕಣಿವೆಯ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವಾಗ, ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುವ ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕತ್ತಲ ಹಾದಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗ್ಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಹರಿದುಬಂದಾಗ, ಕಣಿವೆಯ ಸಂದಿನಿಂದ ಥಟ್ಟನೆ ಗೋಚರಿಸುವ 'ಅಲ್-ಖಜ್ನೆಹ್' ಅಥವಾ 'ಖಜಾನೆ' (The Treasury) ನೋಡುವುದು ಒಂದು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಅನುಭವ. ಬಂಡೆಯನ್ನೇ ಕೊರೆದು ಇಷ್ಟು ನಿಖರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಆ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ನಬಾಟಿಯನ್ನರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋಗಲೇಬೇಕು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಫುಡ್ ಟೂರಿಸಂ: ಭಾರತದ ಮುಂದಿರುವ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆ, ಅವಕಾಶ!

ಇದನ್ನು 'ರೋಸ್ ರೆಡ್ ಸಿಟಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಅಲ್ಲಿನ ಶಿಲೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಣ್ಣಕ್ಕಾಗಿ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಬದಲಾದಂತೆ ಕೆಂಪು, ಗುಲಾಬಿ ಮತ್ತು ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚುವ ಪೆಟ್ರಾ, ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಗೆ ದೀಪದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾಯಾಲೋಕದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ರೋಮನ್ ಶೈಲಿಯ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್ 'ಮಾನಾಸ್ಟರಿ' ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಸಮಾಧಿಗಳು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ವ್ಯಾಪಾರೀ ವೈಭವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ನೀಡಿದ ಬಂಡೆಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಕಲೆ ರೂಪ ನೀಡಿದಾಗ ಅದು ಹೇಗೆ ಅಮರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪೆಟ್ರಾಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಮೂರು ಬಾರಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೂ ಇಂಗದ ಕುತೂಹಲವೇ ಈ ತಾಣದ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ. ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಲ್ಲ, ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಹಸಿವನ್ನು ಸದಾ ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸುವ ಒಂದು ಚೇತನ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಯುದ್ಧಗಳ ಕೆಂಪು ರಕ್ತವಲ್ಲ, ಅದು ಕಲ್ಲಿನ ಎದೆಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟ ಹನಿಗಳ ಹಸಿವು. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆ ಅಲೆಮಾರಿ ನಬಾಟಿಯನ್ನರು ಇದನ್ನೇ ಮಾಡಿದ್ದು. ಗಾಳಿಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮೈಕೊಟ್ಟು ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಜನಾಂಗ, ಯಾವತ್ತೋ ಒಂದು ದಿನ ಪೆಟ್ರಾದ ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತು ಹಟ ಹಿಡಿದಿರಬೇಕು. ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತು, ಮರುಭೂಮಿಯೆಂದರೆ ಬಾಯಾರಿಕೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು. ಆದರೆ ಅವರ ಒಳಗಿದ್ದ ‘ಎಂಜಿನಿಯರ್’ ಕೇವಲ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ್ದಲ್ಲ, ಅದು ಮಣ್ಣಿನ ನಾಡಿಯನ್ನು ಅರಿತ ಕರುಣೆಯದ್ದು.

ಅದು ಅರಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸುಡುವ ಬಿಸಿಲು. ಹನಿ ನೀರಿಗೂ ಹಾಹಾಕಾರವಿದ್ದ ಆ ಒಣಗಿದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇವರು ಪವಾಡವನ್ನೇ ಮಾಡಿದರು. ಆಕಾಶ ಅಪ್ಪಿತಪ್ಪಿ ಸುರಿಸಿದ ಮಳೆಹನಿಗಳನ್ನು ಕದಿಯುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವರು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹನಿಯೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಂತೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಗಂಟಲಿಗೆ ಇಳಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಚಾಣಾಕ್ಷತನದಿಂದ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಜಲನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜಾಲವೊಂದನ್ನು ಹೆಣೆದರು. ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಿಯುವ ಕಾಲುವೆಗಳು, ಭೂಮಿಯ ಆಳದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ ಬೃಹತ್ ತೊಟ್ಟಿಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕಲು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಒಂದು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಹಾದಿ. ನಗರದ ನರನಾಡಿಗಳಂತೆ ಹರಡಿದ್ದ ಆ ಕಾಲುವೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿಯುವಾಗ, ಆ ಒಣ ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲುಗಳು ಖಂಡಿತಾ ಪುಳಕಗೊಂಡಿರಬೇಕು.

ಹೀಗೆ ನೀರನ್ನು ಪಳಗಿಸಿದ ಪೆಟ್ರಾ, ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪರಿಮಳದಲ್ಲಿ ಮಿಂದೆದ್ದಿತು. ಏಲಕ್ಕಿ, ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ ಮತ್ತು ಧೂಪದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ದೂರದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಒಂಟೆಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಪೆಟ್ರಾ ಎಂದರೆ ಬರೀ ನಗರವಲ್ಲ, ಅದು ಸುಖದ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮ. ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು ಕೆತ್ತಲಾದ ಆ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಂದಿನ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಮಿಂಚಿತ್ತು. ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕುವ ವೈಭವ ಪೆಟ್ರಾದ್ದು. ಇಂದು ನಾವು ಆ ‘ಸಿಕ್’ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗ, ಕಲ್ಲಿನ ನಡುವಿನ ಆ ಹಳೆಯ ಕಾಲುವೆಗಳ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಸಾಕು; ಬದುಕು ಅಸಾಧ್ಯವೆನ್ನುವ ಕಡೆ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಮನುಷ್ಯನ ಛಲ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ನಬಾಟಿಯನ್ನರು ನಮಗೆ ಕಲಿಸಿದ್ದು ಇದನ್ನೇ—ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮರಳುಗಾಡಿನಂತಿದ್ದರೂ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮಳೆಹನಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಟ್ಟರೆ ಬದುಕು ಒಂದು ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪವಾಗಬಹುದು. ಪೆಟ್ರಾ ಇಂದಿಗೂ ಸುಮ್ಮನೆ ನಿಂತಿಲ್ಲ, ಅದು ಅಂದಿನ ಆ ಜಲಸಾಹಸದ ಕಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಗನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಸುಗುಟ್ಟುತ್ತಲೇ ಇದೆ.

ಪೆಟ್ರಾದ ಆ ಕಿರಿದಾದ ‘ಸಿಕ್’ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದೆಂದರೆ, ನಾವು ಧರಿಸಿರುವ ವರ್ತಮಾನದ ಚಪ್ಪಲಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು, ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಹಳೆಯ ಸುರಂಗವೊಂದರೊಳಗೆ ಇಳಿದಂತೆ. ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಕಿಮೀನಷ್ಟು ಉದ್ದದ ಆ ಅಂಕುಡೊಂಕಿನ ಹಾದಿ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕಳಚಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಸ್ಮಯಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ಮೌನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ನಿಂತಿರುವ ಆ ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಳು ಎಷ್ಟೊಂದು ಎತ್ತರವವೆಂದರೆ, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ನಮಗೆ ಆಕಾಶವೆನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ನೀಲಿ ಗೆರೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಎತ್ತರ ಎಷ್ಟು ಕುಬ್ಜವಾದುದು ಎಂದು ಆ ಬಂಡೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಆ ಹಾದಿಯ ಮಗ್ಗಲಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಎದೆಯನ್ನು ಕೊರೆದು ಹರಿಸಿದ ಹಳೆಯ ಕಾಲುವೆಗಳ ಗುರುತುಗಳಿವೆ. ಕಾಲವೆಂಬ ನದಿ ಅದೆಷ್ಟು ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿ ತಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವಾಗ, ಆ ಕಣಿವೆಯ ಕೊನೆಯ ಮಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಕಾದಿರುತ್ತದೆ. ಗಾಢವಾದ ನೆರಳಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಿ ದಣಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ, ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗ್ಗೆ ಸುರಿಯುವ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಹರಿದು ಬಂದು ಒಂದು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಹರಿದ ಪೇಪರಿನ ಸಂದಿನಿಂದ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರೇಮಪತ್ರದ ಸಾಲಿನಂತೆ, ಆ ಕಣಿವೆಯ ಕಿರಿದಾದ ಸಂದುಗಳ ಮೂಲಕ ‘ಅಲ್-ಖಜ್ನೆಹ್’ ಅಥವಾ ಖಜಾನೆಯ ಮೊದಲ ನೋಟ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕ್ಷಣ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಮಾತಿಗೂ ನಿಲುಕದ ಒಂದು ಭಾವಪರವಶತೆ!

ಬಾಚಿ ತಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬರುವ ಆ ಬೃಹತ್ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ ನಮಗೆ ಮೊದಲು ಕಾಡುವುದು ಅಲ್ಲಿನ ‘ಸಮರೂಪತೆ’ (ಸಿಮೆಟ್ರಿ). ಆಧುನಿಕ ಯಂತ್ರಗಳಿಲ್ಲದ, ಅಳತೆಗೋಲುಗಳ ಗದ್ದಲವಿಲ್ಲದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಉಳಿಯ ಪೆಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಬಂಡೆಯನ್ನೇ ಅಪ್ಪಟ ಶಿಲ್ಪವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಎಡಭಾಗದ ಕೆತ್ತನೆಗೆ ಬಲಭಾಗದ ಕೆತ್ತನೆ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದಂತೆ ಕನ್ನಡಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತೆ ನಿಂತಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸವಲ್ಲ, ಅದು ಕೆತ್ತಿದವನ ಅಂತರಂಗದ ಅಂತರನಾದ, ಬದ್ಧತೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಕಾಯಕಪ್ರೀತಿ.

ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದು ಖಜಾನೆಯಲ್ಲ, ರಾಜವಂಶದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಶಾಶ್ವತ ನಿದ್ರೆಯ ತಾಣ ಅಥವಾ ಸಮಾಧಿ ಒಡ್ಡಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಆ ಕಂಬಗಳು, ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಲ ಮೂಡಿಸಿದ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಅದು ಸಮಾಧಿಯಂತೆ ಕಾಣುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಮೌನವನ್ನು ತನ್ನ ಒಡಲಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಬಂದವರಿಗೆಲ್ಲ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಕಥೆ ಹೇಳಲು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕೆತ್ತನೆಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲ ತರ್ಕಗಳು ಸೋತು ಶರಣಾಗುತ್ತವೆ. ಪೆಟ್ರಾ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲಿನ ನಗರವಲ್ಲ, ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮೃತ್ಯುವನ್ನೂ ಗೆದ್ದು ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಒಂದು ಅಮರ ಕಲಾಕೃತಿ.

ಪೆಟ್ರಾವನ್ನು ‘ರೋಸ್ ರೆಡ್ ಸಿಟಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದರ ಹಿಂದೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಣ್ಣದ ಹೆಸರಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ನೂರಾರು ಭಾವನೆಗಳ ಛಾಯೆಯಿದೆ. ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ತನ್ನ ಕುಂಚದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರವೊಂದು ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಂಪು, ಗುಲಾಬಿ, ಕೇಸರಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನಂತೆ ಹರಿಯುವ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳು—ಇವು ಬರೀ ಕಲ್ಲಿನ ಪದರಗಳಲ್ಲ; ಇವು ಕಾಲದ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಅಂಗಾತ ಮಲಗಿದಾಗ ಕಂಡ ಕನಸುಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಹದವಾಗಿ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದರೂ ಇಷ್ಟು ಆಪ್ತವಾಗಿ ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮೂಡಿಬರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬ ಬೆರಗು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತದೆ.

ಈ ನಗರದ ನಿಜವಾದ ಆಟ ಶುರುವಾಗುವುದು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳ ಜತೆ. ಸೂರ್ಯ ಆಕಾಶದ ಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕೆಳಗಿನ ಕಲ್ಲುಗಳು ಅವನಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಮ್ಮ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಬೆಳಗಿನ ತಿಳಿ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ನಾಚುವ ಗುಲಾಬಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಪೆಟ್ರಾ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕ್ಕೆ ಕೆಂಡದಂಥ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಈ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಣ್ಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಜೀವ ಪಡೆದು ಮೈಮುರಿಯುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದು ಕಿರಣವೂ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ಆ ಶಿಲೆಯ ಪದರಗಳು ತಮಗೆ ತಾವೇ ಸಲ್ಲಾಪದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಗರವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಬೆಳಕಿನ ಕನ್ನಡಿ.

ಇನ್ನು ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತು ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಪೆಟ್ರಾದ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಷಣ. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಗದ್ದಲಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದ ನಗರ, ಮೆಲ್ಲನೆ ಮೌನಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ನಗರವು ದೀಪದ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಮಿನುಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ನಮಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದಂತೆ ನಾವು ಈ ನೆಲವದಾಚೆ ಯಾವುದೋ ಮಾಯಾಲೋಕದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಹಣತೆಗಳ ಬೆಳಕು ಆ ಕೆಂಪು ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಚದುರುವಾಗ, ಆ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಹಳೆಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಎದ್ದುಬರುತ್ತಿವೆಯೇನೋ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಾವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ!

ಪೆಟ್ರಾ ಎಂದರೆ ಬರೀ ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಒಂದು ರಂಗಭೂಮಿ. ಆ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೈಯಾಡಿಸಿದರೆ, ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಯಾರೋ ಪ್ರೇಮಿಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಪ್ರೇಯಸಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ಆ ಕಲ್ಲನ್ನು ನೇವರಿಸಿದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಈ ಜೂಜಾಟದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರಾ ಪ್ರತಿ ಸಂಜೆ ನವವಧುವಿನಂತೆ ಸಿಂಗಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಈ ಕೆಂಪು ನಗರವು ಮಲಗುವಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಮರಳಿನೂರಿನ ನಗರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮರೆತುಹೋದ ನೆನಪುಗಳ ಸಂದೂಕದಂತೆ ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಮಾಯಾಲೋಕದಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಂದ ಮೇಲೂ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆಗಳು ಹಚ್ಚೆಯಂತೆ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತವೆ.

ಪೆಟ್ರಾದಲ್ಲಿ ಆ ಖಜಾನೆಯ ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆದರೆ, ದಾರಿ ನಮಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸವಾಲನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಬೆಟ್ಟದ ಎದೆಯನ್ನು ಸೀಳಿ ಹಾಕಿದ ಎಂಟು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಹಾದಿ. ಆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತುವುದೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಆಯಾಸವನ್ನು ಒಂದೊಂದೇ ಪಾವಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳಚುತ್ತಾ ಹಗುರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಕಾಲುಗಳು ದಣಿದು, ಉಸಿರು ಭಾರವಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಮರುಭೂಮಿಯ ಗಾಳಿ ಮೈ ಸವರಿ ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆ ಎತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾದು ನಿಂತಿದೆ ‘ಅಡ್-ದೀರ್’ ಅಥವಾ ಮಾನಾಸ್ಟರಿ.

ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಾಣುವ ಈ ಬೃಹತ್ ಕಟ್ಟಡವು ಖಜಾನೆಗಿಂತಲೂ ವಿಸ್ತಾರವಾದುದು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲವಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಗಾಳಿಯ ಗಿಜಿಗಿಜಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಘನತೆಯಿದೆ. ಆ ಬೃಹತ್ ಕೆತ್ತನೆಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ, ಮನುಷ್ಯ ಇಷ್ಟೊಂದು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಇಂಥ ನಿಶ್ಶಬ್ದದ ನಡುವೆ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಕನಸನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೆತ್ತಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಬೆರಗು ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಇಡೀ ಜೋರ್ಡಾನ್ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಹರವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಲಗಿದೆಯಾ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಾವು ಹತ್ತಿ ಬಂದ ಎಂಟು ನೂರು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಆಯಾಸವು ಮಂಜಿನಂತೆ ಕರಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಅರಳೆಯಂತೆ ಅರಳುತ್ತದೆ.

ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಆ ರೋಮನ್ ಶೈಲಿಯ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದ ಸಮಾಧಿಗಳಿವೆಯಲ್ಲ, ಅವು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ವೈಭವದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಕಾಲದ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ಮುಗಿಸಿ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದವರ ಮೌನ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು. ಕಲ್ಲಿನ ಆಸನಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತರೆ, ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಜನರ ಹರಟೆ, ವ್ಯಾಪಾರದ ಚೌಕಾಸಿ ಮತ್ತು ಯಾವುದೋ ಹಳೆಯ ಹಾಡಿನ ಲಯ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆಯೇನೋ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆಟ್ರಾ ಎಂದರೆ ಬರೀ ಕಲ್ಲುಗಳ ರಾಶಿಯಲ್ಲ, ಅದು ದಣಿವಿನ ನಂತರ ಸಿಗುವ ನಿರಾಳತೆ ಮತ್ತು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ನಾವೇ ಎದುರಾಗುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ನೆನಪಿನ ಪ್ರತಿಫಲನ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದಾಗ ಬದುಕು ಎಷ್ಟು ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ ಎಷ್ಟು ಗಾಢ ಎಂಬ ಅರಿವು ನಮಗಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೆಟ್ರಾ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಏಳು ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ನನಗಂತೂ ಅದು ತಣ್ಣಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಹಂಚುವ ಸಂಗಾತಿಯಂತೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಪ್ರೇಮಿಯೂ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಈ ಗುಲಾಬಿ ನಗರಿಯ ಕಿರಿದಾದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ನಡೆಯಲೇಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿನ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೈಯಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಎಷ್ಟೋ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಲುಗಳೇ ಉತ್ತರ ನೀಡುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಮೂರು ಬಾರಿ ಈ ಮಾಯಾಲೋಕದೊಳಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಪೆಟ್ರಾ ನನಗೆ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ತೀರಾ ಹೊಸದಾಗಿ, ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಷ್ಟೇ ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸುವ ಆ ಬಣ್ಣಗಳ ಪಟ್ಟೆಗಳು ಒಂದೊಂದು ಬಾರಿಯೂ ಒಂದೊಂದು ರಾಗದಂತೆ, ಕವಿತೆಯಂತೆ, ಮಳೆಬಿಲ್ಲಿನಂತೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬಹುಶಃ, ಈ ಕೆಂಪು ಮರಳಿನ ನಗರಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸೆಳೆಯುವ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಬಾಕಿ ಇರಬೇಕು.

ಅದಕ್ಕೇ ಇರಬಹುದು, ಪೆಟ್ರಾ ಇಂದಿಗೂ ಆ ಕಣಿವೆಯ ಸಂದಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು, ಮಗದೊಂದು ಆಮಂತ್ರಣ ನೀಡುವಂತೆ ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆದಂತೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ತಾಣಗಳು ಹೀಗೆಯೇ, ನಾವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅವೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ!