Wednesday, October 28, 2026
Wednesday, October 28, 2026

ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ ವಾನರರ ಪಯಣ

ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ವಾನರರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆಯ ಬದಲು ದಿವ್ಯವಾದ, ಸ್ವರ್ಣಮಯವಾದ ನಗರವೊಂದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ರಥಗಳು, ರತ್ನಖಚಿತವಾದ ಮಂದಿರಗಳು, ಸದಾ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ದಿವ್ಯ ವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ತಿಳಿಯಾದ ನೀರಿದ್ದ ಸರೋವರಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಅದ್ಭುತ ಲೋಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ತಪಸ್ವಿ ಸ್ತ್ರೀಯೊಬ್ಬಳು ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವನ್ನುಟ್ಟು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯೇ 'ಸ್ವಯಂಪ್ರಭೆ'.

ಸೀತೆಯನ್ನು ರಾವಣನು ಅಪಹರಿಸಿದ ನಂತರ, ಸುಗ್ರೀವನು ಆಕೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ವಾನರ ವೀರರನ್ನು ನಾಲ್ಕೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಅಂಗದನ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತ, ಜಾಂಬವಂತ, ನೀಲ ಮತ್ತು ತಾರ ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರ ತಂಡವು ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಸುಗ್ರೀವನು ಅವರಿಗೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಬರಲು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಗಡುವನ್ನು ನೀಡಿರುತ್ತಾನೆ. ವಾನರರು ದಕ್ಷಿಣದ ಅಡವಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅಲೆದಾಡಿ ಹುಡುಕಿದರೂ ಸೀತೆಯ ಯಾವುದೇ ಸುಳಿವು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ದಿನಗಳು ಉರುಳಿದಂತೆ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಉತ್ಸಾಹ ಕುಗ್ಗಿ, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ದಾಹದಿಂದ ಬಳಲತೊಡಗುತ್ತಾರೆ.

ಕುಡಿಯಲು ಹನಿ ನೀರೂ ಸಿಗದೆ ಕಂಗಾಲಾದ ವಾನರರು ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ವಿಶಾಲವಾದ ಪರ್ವತವೊಂದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗುಹೆಯೊಂದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಗುಹೆಯ ದ್ವಾರದಿಂದ ಕ್ರೌಂಚ, ಹಂಸ ಮತ್ತು ಸಾರಸ ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ರೆಕ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳನ್ನು ಚಿಮುಕಿಸುತ್ತಾ, ಮರಗಳ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಹೊರಬರುವುದನ್ನು ಹನುಮಂತನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಗುಹೆಯ ಒಳಗೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಇರಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಊಹಿಸಿದ ವಾನರರು, ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೊನೆಯ ಭರವಸೆಯಿಂದ ಆ ಭೀಕರವಾದ ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಗುಹೆಯೇ ‘ಋಕ್ಷಬಿಲ’ ಅಥವಾ ಕರಡಿಗಳ ಬಿಲ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: 'ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣ'ರನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಖೈರಿಯ ಕಥೆ

ಗುಹೆಯ ಒಳಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಕತ್ತಲೆ ಅವರನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕಿನ ಸಣ್ಣ ಕಿರಣವೂ ಕಾಣಿಸದಷ್ಟು ದಟ್ಟವಾದ ಆ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ದಾರಿ ತಿಳಿಯದೆ ವಾನರರು ಭಯಭೀತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಬರ ಕೈಯನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಆಯಾಸದಿಂದ ಮೈಮರೆತಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ತಾವು ಎಷ್ಟು ದೂರ ನಡೆದಿದ್ದೇವೆ ಅಥವಾ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಕಳೆದಿದೆ ಎಂಬುದರ ಅರಿವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಕತ್ತಲೆಯ ಆ ಸುದೀರ್ಘ ಹಾದಿಯನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ ಅವರ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಒಂದು ಪವಾಡವೇ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ವಾನರರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆಯ ಬದಲು ದಿವ್ಯವಾದ, ಸ್ವರ್ಣಮಯವಾದ ನಗರವೊಂದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ರಥಗಳು, ರತ್ನಖಚಿತವಾದ ಮಂದಿರಗಳು, ಸದಾ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ದಿವ್ಯ ವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ತಿಳಿಯಾದ ನೀರಿದ್ದ ಸರೋವರಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಅದ್ಭುತ ಲೋಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ತಪಸ್ವಿ ಸ್ತ್ರೀಯೊಬ್ಬಳು ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವನ್ನುಟ್ಟು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯೇ 'ಸ್ವಯಂಪ್ರಭೆ'. ಮಯಾಸುರ ಎಂಬ ದಾನವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ವರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಮಾಯಾನಗರವನ್ನು, ಆತನ ಗೆಳತಿಯಾದ ಹೇಮಾವತಿಯ ಕೋರಿಕೆಯಂತೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರಭೆಯು ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ.

Untitled Design (20)

ವಾನರರನ್ನು ಕಂಡ ಸ್ವಯಂಪ್ರಭೆಯು ಅವರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹನುಮಂತನು ತಮ್ಮ ರಾಮಕಾರ್ಯದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು, ಸೀತಾ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಈಗಿನ ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಾನರರ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ರಾಮಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ವಯಂಪ್ರಭೆಯು ಅವರಿಗೆ ಸುಚಿತ್ರವಾದ ದಿವ್ಯ ಫಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಮೃತದಂಥ ನೀರನ್ನು ನೀಡಿ ಉಪಚರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ವಾನರರ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಣಿವು ತಕ್ಷಣವೇ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ ವಾನರರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಗ್ರೀವನು ನೀಡಿದ್ದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಗಡುವು ಮುಗಿಯುತ್ತಾ ಬಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಋಕ್ಷಬಿಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಹೊರಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಯಮವಿತ್ತು.

ಸ್ಪಿಟಿ ಕಣಿವೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಬಿಳಿ-ಹಳದಿ-ಕಂದು-ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳೇಕೆ?

ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದೆ ಸುಗ್ರೀವನ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತೇವೆಂದು ವಾನರರು ಚಿಂತಾಕ್ರಾಂತರಾದಾಗ, ಸ್ವಯಂಪ್ರಭೆಯು ಅವರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯು ವಾನರರೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ವಾನರರು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂಪ್ರಭೆಯು ತನ್ನ ಮಹತ್ತರವಾದ ತಪೋಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಗುಹೆಯ ಹೊರಗೆ ಕರೆತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ವಾನರರು ಕಣ್ಣು ತೆರೆದು ನೋಡಿದಾಗ ತಮ್ಮೆದುರು ವಿಶಾಲವಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಋಕ್ಷಬಿಲದ ಈ ರೋಮಾಂಚಕ ಪಯಣವು ವಾನರರಿಗೆ ಹೊಸ ಜೀವದಾನ ನೀಡಿ, ಮುಂದೆ ಸಾಗರ ಲಂಘನ ಮಾಡಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಮಹತ್ತರ ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನಾವು ಅಂದುಕೊಂಡ ಯೋಜನೆಗಳೆಲ್ಲಾ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ, ಹೊಸ ಹಾಗೂ ಅಪರಿಚಿತ ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಾಗ ನಿಜವಾದ ಸಾಹಸ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಕತ್ತಲೆಯಂಥ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ಅಜ್ಞಾತ ಭಯ ಮತ್ತು ಹಾದಿತಪ್ಪುವ ಕ್ಷಣಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಆ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದಾಗ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯರ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ತಲುಪುವ ಸುಂದರ ತಾಣಗಳು ನಮಗೆ ಅಪ್ರತಿಮ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಋಕ್ಷಬಿಲದ ಪ್ರಸಂಗವು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಷ್ಟಕರ ಪಯಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಸ ಭರವಸೆಯ ಬೆಳಕೊಂದು ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಪ್ರಯಾಣದ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಋಕ್ಷಬಿಲದ ಕಥೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದಾಗ ವಾನರರ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರದ ದರ್ಶನವೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕತ್ತಲೆಯ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವಾಗ ವಾನರರಲ್ಲಿದ್ದ ಭಯ, ಅನುಮಾನ ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕನೊಬ್ಬನ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಅಂಗದ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತನಂಥ ನಾಯಕರು ವೃಂದವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ಭರವಸೆಯಾಗುತ್ತಾ ಸಾಗಿದ ರೀತಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಿಯಾಗಿದೆ. ಕತ್ತಲೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದಿಟ್ಟ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಅವರನ್ನು ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ದಿವ್ಯ ಲೋಕದತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಅಜ್ಞಾತ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡುವಾಗ ತೋರುವ ಧೈರ್ಯವೇ ವಿಪತ್ತನ್ನು ಸಂಪತ್ತಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಘಟನೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಸುಡುವ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಭೀಕರ ಕಾಡಿನಲ್ಲೋ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿ ನಿಂತಾಗ, ನಮಗೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಅಪರಿಚಿತ ಹಿತೈಷಿಗಳು ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಯಂಪ್ರಭೆಯು ವಾನರರಿಗೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ ತಪೋಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಕಾಲದ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಗುರಿಯತ್ತ ತಲುಪಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣವೂ ನಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಋಕ್ಷಬಿಲದ ಅನುಭವವು ಹನುಮಂತನಿಗೆ ತನ್ನ ಅಪರಿಮಿತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾಗರ ಲಂಘನ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾದ ಮಾನಸಿಕ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ, ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಡೆತಡೆಗಳೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಮುಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಶಕ್ತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

Pramod Mohan Hegde

Pramod Mohan Hegde

A media professional with four years of experience in journalism, having worked with leading Kannada publications such as Vistara, Vijayavani, and Vijaya Karnataka as a cinema journalist. Also an author with a keen interest in travel and cinema. Currently serving as Senior Sub Editor at Pravasi Prapancha, contributing editorial expertise and engaging storytelling to the media industry.

ಕೃಷ್ಣ-ಸುಧಾಮರ ಸ್ನೇಹದ ಗುರುತು ಬೇಟ್ ದ್ವಾರಕಾ

Read Previous

ಕೃಷ್ಣ-ಸುಧಾಮರ ಸ್ನೇಹದ ಗುರುತು ಬೇಟ್ ದ್ವಾರಕಾ

ವಿಹಂಗಮ ಸಂಗಮ

Read Next

ವಿಹಂಗಮ ಸಂಗಮ